Nga Lutfi Dervishi
Afganistani është sot vendi më i keq në botë për gratë dhe gazetarët- thotë Ghazaal, një aktiviste për të drejtat e njeriut që prej 3 javësh ndodhet në Shqipëri.
Një protestë e grave dhe vajzave sot në Kabul është për ta pothuaj një lajm i pabesueshëm.
“Është shumë e guximshme! Kjo mund t’iu kushtojë atyre jetën”
Rikthimi i talibanëve në Afganistan sjell për vajzat dhe gratë afgane kujtime të trishta.
“Unë kam qenë fëmijë dhe e mbaj mend që kur erdhën talibanët në pushtet na ndaluan të shkojmë në shkollë”.
Kur talibanët morën për herë të parë pushtetin në Afganistan u treguan veçanërisht të ashpër me gratë dhe vajzat. Sipas urdhërave të nxjerrë dhe të bërë publik përmes radios shtetërore asnjë grua/vajzë nuk mund të dilte nga shtëpia e pa shoqëruar. Në të kundërt do të rriheshin publikisht në përputhje me standartet e sjelljes së talibanëve.
Rrobaqepësit u urdhëruan të mos bënin rroba duke matur trupin e grave, por mjaftonte që të masnin kokën dhe rrobet të mbulonin gjithë trupin.
Edhe djemtë dhe burrat nuk kaluan pa masa ndëshkuese. Atyre iu dha kohë 6 javë për të rritur mjekrën jo më pak se një grusht në mënyrë që të dilnin në rrugë pa u ndëshkuar.
Ghazaal na tregon një foto të bërë dje në universitetin e Kabulit që po qarkullon prej dy ditësh në rrjetet sociale. Një sallë leksioni në universitet e ndarë në mes nga një perde e patejdukshme në një anë të ulur studentët meshkuj dhe në anën tjetër të ulur vajzat. Megjithatë ky duket një lajm i “gëzueshëm”. Të paktën po vijon shkolla.
Ghazaal ka një frikë më të madhe. Në Afganistan shkolla ka vijuar vetëm në universitet dhe jo në shkollat e mesme dhe në ciklin e ulët.
“Nëse nuk zhvillohet shkollë sivjet në shkollat e mesme, akush nuk do të arrijë të shkojë në universitet vitin e ardhshëm!”
“Unë ika nga Afganistani se nuk dua që dy vajzat e mia të kenë të njëjtën përvojë që pata unë kur isha në moshën e tyre në përballjen me talibanët”.
Talibanët 2.0?
Gjatë këtyre 20 viteve kanë ndodhur shumë ndryshime. Bota ka ndryshuar. Koha ka ndryshuar. Po talibanët a kanë ndryshuar?
Më 1996, ata ndaluan muzikën, ndaluan mbajtjen e pëllumbave apo zogjve në shtëpi, ndaluan lojën e fëmijëve me balona, ndaluan fotografitë/posterat në makina, dyqane apo edhe shtëpi!
A kanë ndryshuar talibanët pas dy dekadave?
“Janë të njëjtë- ngulmon Ghazaal- i njëjti mentalitet, e njëjta ideologji. Ndryshimi vetëm është se tani janë më të organizuar dhe me pajisje më të mira”
Droja është se tani janë rikthyer edhe me hakmarrjen në mendje.
“Kur erdhën më 1996, e gjithë beteja e tyre ishte me sistemin në përgjithësi, tani ata kanë lista dhe po ju qepen njerëzve. Shtëpia ime është kontrolluar disa herë që nga momenti që kam lënë Kabulin. Një pjesë e tyre kanë qenë në burgje si ai i Guantanamos dhe mendojnë se tashmë erdhi dita e tyre e shpagimit.
Çdo ditë dëshmon kthimin pas me talibanët.
“Ka një dallim të madh mes lajmeve nga Afganistani që lexonim para dhe pas datës 15 gusht. Nëse më parë media ndërkombëtare citonte median lokale, tani ndodh e kundëta. Mjafton të shohësh çfarë postojnë në twitter media kombëtare për të kuptuar se çfarë do të thotë liri e medias për talebanët.