Numri i telefonit celular, një nga të dhënat më të ndjeshme personale në epokën digjitale, rezulton veçanërisht i pambrojtur ndaj praktikave të kriminelëve kibernetikë.
Pavarësisht paralajmërimeve të vazhdueshme të ekspertëve, aksesimi i numrit të një qytetari mbetet për mashtruesit një proces me pak hapa, duke çuar në rritjen e rasteve të smishing, vishing dhe sulmeve komplekse të mbështetura në inteligjencë artificiale.
Sipas ekspertëve të sigurisë kibernetike, grumbullimi i numrave të telefonit rrallë kërkon metoda të sofistikuara. Profile publike në rrjetet sociale, formularë regjistrimi, dyqane online dhe shërbime që kërkojnë numër kontakti pa arsye thelbësore janë ndër burimet më të zakonshme të rrjedhjes së të dhënave.
Veçanërisht shqetësuese është veprimtaria e kompanive “data brokers”, të cilat mbledhin informacion nga një sërë platformash për të krijuar profile të detajuara të përdoruesve. Kur këto të dhëna rrjedhin ose shiten, ato shpesh përfundojnë në duart e rrjeteve të mashtrimeve kibernetike.
Zhvillimi i shpejtë i inteligjencës artificiale ka ndryshuar mënyrën se si realizohen mashtrimet telefonike. Me vetëm pak sekonda mostër zëri, aktorë keqdashës mund të krijojnë regjistrime jashtëzakonisht bindëse që imitojnë familjarë ose kolegë, duke kërkuar para apo qasje në të dhëna të ndjeshme. Këto sulme, të njohura si “AI-powered vishing”, po përhapen me ritme të shpejta.
Njëkohësisht, sisteme të automatizuara telefonatash testojnë numra të rastësishëm derisa të gjejnë një përdorues aktiv. Mjafton një përgjigje e vetme për të “konfirmuar” se numri është aktiv dhe për t’u shtuar në lista që qarkullojnë mes mashtruesve.
Çfarë mund të bëjnë qytetarët?
Ekspertët rekomandojnë disa masa praktike për reduktimin e rrezikut:
Kufizimi i publikimit të numrit të telefonit në platforma të hapura online.
Përdorimi i aplikacioneve të verifikimit në vend të SMS-ve për autentikim me dy faktorë.
Çaktivizimi i cookies të palëve të treta dhe përditësimi i rregullt i pajisjeve.
Aktivizimi i SIM lock përmes operatorit telefonik.
Qasje me dyshim ndaj mesazheve apo telefonatave të papritura, edhe nëse duken sikur vijnë nga kontakte të njohura ose institucione të besueshme.
Pse kërkohet vigjilencë më e madhe?
Aftësitë teknologjike gjithnjë e më të avancuara të mashtruesve tregojnë se numri i celularit nuk është më një “element i pafajshëm” komunikimi. Përkundrazi, ai shërben si pikë qendrore hyrëse për sulme që mund të çojnë në humbje financiare, vjedhje identiteti ose komprometim të llogarive digjitale.
Mbrojtja e tij, e kombinuar me një sjellje të informuar dhe të kujdesshme nga përdoruesit, përbën sot një faktor thelbësor për sigurinë personale digjitale.