Ndërsa qendrat e të dhënave që konsumojnë shumë ujë po zgjerohen globalisht, ndikimi i tyre në higjienë, pabarazi dhe sëmundje po bëhet një kërcënim serioz dhe shpesh i nënvlerësuar.
Termi “bubble” lidhet shpesh me AI-në, por tani po kuptojmë se kjo nuk është vetëm një kërcënim ekonomik. Konsumi i madh i ujit nga qendrat e të dhënave të AI-së mund të ulë higjienën dhe të rrisë sëmundjet gastrointestinale në komunitetet përreth, duke shtuar presion mbi infrastrukturën shëndetësore lokale, shkruan Al Jazzera.
Konsumi i energjisë dhe uji nga AI-ja është kolosal
AI-ja gjenerative mund të prodhojë tekst, foto, kod dhe më shumë, dhe tashmë është pjesë e jetës së shumicës së njerëzve në botë. Vetëm ChatGPT merr rreth një miliard kërkesa në ditë. Kompani si Google, Apple dhe Microsoft po integrjnë AI-në në produktet e tyre kryesore, duke rritur kërkesën për energji dhe ujë.
Një kërkim i vetëm në Google me AI përdor deri në 30 herë më shumë energji se versioni standard. GPU-të (Graphics Processing Units), që përdoren për procesimin paralel të algoritmeve të AI-së, prodhojnë shumë nxehtësi dhe kërkojnë deri në qindra mijëra litra ujë të freskët çdo ditë për ftohje.
Sipas një raporti të Qeverisë Britanike, përdorimi global i ujit nga AI-ja mund të rritet nga 1.1 miliard metra kub në 6.6 miliard metra kub deri në vitin 2027.
Rreziqet për shëndetin publik
Qendrat e të dhënave të vendosura në zona me mungesë uji mund të krijojnë ngarkesa të mëdha shëndetësore. Në 2023, Google raportoi se 15% e ujit të tij merrej nga zona me mungesë të lartë uji.
Mungesa e ujit lidhet me infeksione, kequshqyerje dhe ulje të higjienës. Fëmijët janë më të rrezikuar: 84% e sëmundjeve diareike globale godasin fëmijët nën pesë vjeç, me ndikime të mundshme në zhvillimin kognitiv.
Edhe pse lidhja direkte mes qendrave të të dhënave dhe sëmundjeve nuk është provuar plotësisht, shenjat paralajmëruese janë shqetësuese.
Komunitetet e margjinalizuara raportojnë ujë të ndotur
Në Newton County, Georgia, SHBA-të, një qendër AI e Meta-s ka shkaktuar shqetësim pasi banorët raportuan ujë të turbullt dhe me sedimente nga rubinetat. Situata e ngjashme është raportuar edhe në Fayette County dhe Bayview-Hunters Point, Kaliforni, ku komunitetet kryesisht me prani të madhe afrikano-amerikane shqetësohen për ndotje mjedisore.
Rezultatet e akumuluara mund të shkaktojnë sëmundje akute gastrointestinale ose probleme kronike, përfshirë kancerin.
Rëndësia e premtimeve të kompanive dhe rregullimeve
Vetëm 0.5% e ujit në planet është i freskët. Ai nuk përdoret vetëm nga qendrat e të dhënave, por edhe për prodhimin e çipeve dhe energjisë që i furnizon. Disa kompani premtuan të jenë “prodhues pozitiv të ujit”, por kjo nuk do të mjaftojë nëse komunitetet lokale nuk përfitojnë.
Qeveritë duhet të veprojnë shpejt për të vendosur standarde për menaxhimin e qëndrueshëm të ujit dhe raportimin e transparencës nga korporatat. Një popullatë e shëndetshme është një popullatë produktive, ndërsa rregullimi duhet të vendosë mirëqenien njerëzore mbi rritjen e shpejtë teknologjike.
Në thelb, përdorimi i ujit nga AI-ja është më shumë se një çështje teknologjike; është një sfidë globale për shëndetin publik, barazinë dhe drejtësinë mjedisore.