Presidenti i SHBA-ve, Donald Trump, ka paralajmëruar ashpër Iranin se duhet të arrijë një marrëveshje për programin e tij bërthamor brenda 10 deri në 15 ditësh, përndryshe, sipas tij, “do të ndodhin gjëra shumë të këqija”.
Deklaratat u bënë të enjten në Uashington, gjatë takimit të parë të Bordit të Paqes në një kohë kur SHBA-të kanë intensifikuar ndjeshëm praninë ushtarake në Lindjen e Mesme, duke rritur frikën për një konflikt më të gjerë rajonal.
Trump tha se bisedimet me Iranin po shkojnë “mirë”, por theksoi se Teherani duhet të pranojë një marrëveshje “kuptimplotë”. “Përndryshe, ndodhin gjëra të këqija”, deklaroi ai, duke përsëritur kërcënimet për sulme ushtarake.
Presidenti amerikan iu referua edhe sulmeve ajrore të SHBA-ve të kryera në qershor, duke thënë se kapaciteti bërthamor i Iranit është “shkatërruar rëndë”, por shtoi se “mund të duhet të shkojmë edhe një hap më tej”.
“Do ta shihni brenda 10 ditëve, ndoshta 15, maksimumi”, tha Trump më vonë për gazetarët në bordin e Air Force One, pa dhënë detaje konkrete, por duke këmbëngulur se Irani do të detyrohet të bëjë marrëveshje në “një mënyrë ose një tjetër”.
Nga ana tjetër, Irani reagoi ashpër. Në një letër drejtuar Sekretarit të Përgjithshëm të OKB-së, Antonio Guterres, Teherani deklaroi se nuk ka ndërmend të nisë luftë, por paralajmëroi se çdo sulm ushtarak do të marrë përgjigje të fortë.
“Në rast agresioni ushtarak, Irani do të përgjigjet në mënyrë vendimtare dhe proporcionale”, thuhet në letër, ku theksohet se bazat dhe asetet amerikane në rajon do të konsideroheshin “objektiva legjitime”.
Tensionet kanë ndikuar edhe në rritjen e çmimeve të naftës, ndërsa një anije luftarake ruse iu bashkua stërvitjeve detare iraniane në Gjirin e Omanit, një zonë kyçe për tregtinë globale të energjisë.
Trump deklaroi se “bisedime të mira po zhvillohen” dhe një zyrtar i lartë amerikan tha se Irani pritet të paraqesë një propozim me shkrim. Megjithatë, Shtëpia e Bardhë pranoi se palët mbeten të ndara në disa çështje kyçe.
Sipas SHBA-ve dhe Izraelit, Irani nuk duhet të ketë armë bërthamore, pasi kjo do ta bënte të pamundur paqen në Lindjen e Mesme. Teherani, nga ana e tij, këmbëngul se programi i tij bërthamor është vetëm për qëllime paqësore dhe refuzon të diskutojë çështje si raketat balistike apo politika rajonale.
Ndërkohë, SHBA-të kanë dërguar aeroplanmbajtëse, anije luftarake dhe avionë në rajon, duke rritur frikën për një tjetër përplasje ushtarake. Rusia ka paralajmëruar për një “përshkallëzim të paprecedentë të tensioneve” dhe ka bërë thirrje për vetëpërmbajtje.
Situata mbetet e tensionuar, ndërsa disa vende europiane, përfshirë Poloninë, u kanë kërkuar qytetarëve të tyre të largohen nga Irani, duke paralajmëruar se një përshkallëzim mund të ndodhë në çdo moment.