Japonia ka ndërmarrë një nga reformat më të rëndësishme të ligjit familjar në dekadat e fundit, duke lejuar për herë të parë kujdestarinë e përbashkët të fëmijëve pas divorcit. Ndryshimi historik në Kodin Civil hyri në fuqi më 1 prill 2026, duke shënuar një kthesë të madhe në mënyrën se si trajtohen marrëdhëniet familjare pas ndarjes së çifteve.
Deri më tani, Japonia ishte i vetmi vend i G7 që njihte vetëm kujdestarinë e vetme pas divorcit, çka nënkuptonte se vetëm njëri prind kishte të drejta ligjore mbi fëmijët. Në praktikë, kjo shpesh sillte shkëputje të marrëdhënies mes fëmijëve dhe prindit tjetër, i cili shpesh humbiste kontaktin ose kishte akses shumë të kufizuar.
Për shumë prindër, ky ndryshim përfaqëson një shpresë të re. Një prej tyre është John Deng, banor me origjinë nga Hong Kongu, i cili jeton prej më shumë se 20 vitesh në Japoni. Ai rrëfen se pas ndarjes, ish-partnerja mori fëmijët pa paralajmërim dhe kontaktet e tij me ta u reduktuan në vetëm disa orë të mbikëqyrura çdo muaj.
“Ndjehem bosh. Mendoj se është e drejta e fëmijëve të flasin me të dy prindërit e tyre,” tha ai.
Sipas të dhënave të Ministrisë japoneze të Shëndetësisë, Punës dhe Mirëqenies, rreth 38.5% e martesave në Japoni përfunduan me divorc në vitin 2024. Në mbi 86% të rasteve, kujdestaria iu dha nënave, ndërsa marrëveshjet për kujdestari të përbashkët mbetën shumë të rralla.
Ekspertët e ligjit familjar e konsiderojnë këtë reformë si një hap të rëndësishëm drejt ruajtjes së lidhjes së fëmijëve me të dy prindërit. Avokatja Seiya Saito e cilësoi ndryshimin si një “hap të madh përpara”, duke theksuar se fokusi duhet të jetë gjithmonë tek interesi më i mirë i fëmijës.
Megjithatë, ligji i ri ka ngritur edhe shqetësime serioze. Organizatat që mbrojnë viktimat e dhunës në familje paralajmërojnë se kujdestaria e përbashkët mund të detyrojë viktimat të mbajnë kontakte me ish-partnerë abuzivë.
Chisato Kitanaka, bashkëdrejtuese e një rrjeti strehimi për gratë në Japoni, tha se ekziston rreziku që viktimat e dhunës në familje të mos arrijnë të shkëputen plotësisht nga partnerët e tyre. Të njëjtin shqetësim ndan edhe Ryo, një nënë japoneze që pretendon se ka përjetuar vite abuzimi fizik nga ish-bashkëshorti.
Megjithatë, ligji përfshin edhe masa mbrojtëse. Sipas ekspertëve juridikë, gjykatat familjare do të kenë të drejtën të vendosin kujdestari të vetme, nëse provohet se ekziston rrezik për sigurinë fizike apo mendore të fëmijës ose prindit.
Reforma shihet si një ndryshim historik që mund të transformojë të ardhmen e mijëra familjeve japoneze, duke balancuar të drejtat prindërore me mbrojtjen e fëmijëve dhe viktimave të dhunës.