Udhëheqësit e NATO-s planifikojnë të zbulojnë marrëveshje armësh me vlerë dhjetëra miliardë dollarë në Ankara të martën, për të treguar se po i kushtojnë vëmendje thirrjeve të SHBA-së për të shpenzuar më shumë për të mbrojtur Evropën përpara se t’i bashkohen presidentit Donald Trump për një samit.
Qeveritë evropiane do t’i njoftojnë marrëveshjet në një forum të industrisë mbrojtëse të NATO-s përpara se Trump të fluturojë për t’u takuar me presidentin turk Recep Tayyip Erdogan dhe t’u bashkohet udhëheqësve të tjerë të aleancës ushtarake për samitin, i cili fillon me një darkë të martën në mbrëmje.
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, tha të hënën se evropianët kishin bërë rritje “të habitshme” në shpenzimet e mbrojtjes pjesërisht për shkak të frikës nga Rusia, të cilat janë rritur që nga pushtimi i Ukrainës nga Moska në vitin 2022, por edhe sepse Trump kishte qenë “jashtëzakonisht i fuqishëm” në inkurajimin e tyre për ta bërë këtë.
Trump ka akuzuar prej kohësh qeveritë evropiane se mbështeten tepër te SHBA-ja për t’i mbrojtur ato përmes Organizatës së Traktatit të Atlantikut të Veriut, e cila e ka mbrojtur kontinentin që nga vitet e para të Luftës së Ftohtë.
Ne tani po krijojmë një aleancë që është e qëndrueshme, ku SHBA-ja e di se është një marrëveshje e drejtë”, u tha Rutte gazetarëve në Ankara në prag të samitit.
Rutte tha muajin e kaluar se anëtarët evropianë të NATO-s dhe Kanadaja shpenzuan 90 miliardë dollarë më shumë për mbrojtje në terma realë në vitin 2025 sesa në vitin 2024, duke arritur në një total prej më shumë se 570 miliardë dollarësh, një rritje prej rreth 20% në një vit të vetëm.