Rreth 50 milionë njerëz mund të përballen me uri akute deri në fund të vitit 2027 si pasojë e fenomenit klimatik El Niño, i cili po zhvillohet me ritme të shpejta. Paralajmërimi vjen nga Programi Botëror i Ushqimit i OKB-së (WFP), bazuar në parashikimet më të fundit klimatike.
Sipas raportit, kjo shifër i shtohet rreth 225 milionë njerëzve në 45 vende që tashmë jetojnë në kushte të pasigurisë së rëndë ushqimore, si rezultat i thatësirave të zgjatura në disa pjesë të Afrikës dhe rritjes së çmimeve të ushqimeve, të ndikuara edhe nga konflikti në Lindjen e Mesme.
WFP vlerëson se edhe nëse El Niño rezulton më pak i fortë nga sa parashikojnë disa modele klimatike, ai pritet ta përkeqësojë ndjeshëm krizën ushqimore, duke rritur me mbi 20% numrin e njerëzve që vuajnë nga uria akute.
Sipas analizës, rajonet që pritet të goditen më rëndë janë Amerika Qendrore dhe Jugore, Karaibet dhe Afrika Jugore. Në të njëjtën kohë, Azia Jugore dhe Juglindore pritet të përballen me reshje nën mesataren, duke rrezikuar prodhimin bujqësor, furnizimin me ushqime dhe jetesën e miliona fermerëve.
El Niño është një fenomen klimatik që shfaqet periodikisht në Oqeanin Paqësor dhe ndikon në modelet e reshjeve në mbarë botën. Sipas ekspertëve, fenomeni i këtij cikli mund të jetë më i fuqishmi në të paktën 70 vjet. Edhe pse disa studiues përdorin termin “Super El Niño”, ai nuk është një klasifikim zyrtar.
Shkencëtarët theksojnë se efektet e El Niño po përforcohen nga ndryshimet klimatike. Më herët gjatë këtij viti, ata paralajmëruan se një El Niño i fortë, i kombinuar me ngrohjen globale, mund ta bëjë vitin 2027 – ose edhe fundin e vitit 2026 – ndër periudhat më të nxehta të regjistruara ndonjëherë.
Edhe kompani private që monitorojnë tregjet kanë paralajmëruar se fenomeni do të ushtrojë presion mbi çmimet globale të ushqimeve. Megjithatë, raporti i WFP-së është i pari që analizon në mënyrë të detajuar ndikimin e El Niño në përhapjen e urisë në nivel global.
Për të zbutur pasojat, Programi Botëror i Ushqimit planifikon të forcojë sistemet e paralajmërimit të hershëm dhe të rrisë ndihmën humanitare përpara se të ndodhin fatkeqësitë. Për këtë qëllim janë planifikuar të paktën 80 milionë dollarë.
Megjithatë, organizata paralajmëron se pasojat do të jenë afatgjata. Në shumë raste, fermerëve mund t’u nevojitet më shumë se një sezon bujqësor për të rikuperuar prodhimin dhe rezervat ushqimore. Në Afrikën Jugore, sezoni kryesor i mbjelljeve zgjat nga tetori i këtij viti deri në mars 2027, ndërsa ndikimi më i rëndë pritet të ndihet rreth nëntë muaj më vonë, gjatë periudhës së mungesës së ushqimit pas korrjes.
Drejtori i Shërbimit për Klimën dhe Reziliencën në WFP, Richard Choularton, tha se ndikimi më i madh në sigurinë ushqimore në Afrikën Jugore pritet gjatë sezonit 2027–2028.
Ndërkohë, drejtori për Sigurinë Ushqimore në WFP, Jean-Martin Bauer, theksoi se fermerët mund të përfitojnë pjesërisht nga korrja e bollshme e vitit të kaluar. Ai shtoi se, megjithëse në fund të vitit 2025 çmimet e ushqimeve ishin ende relativisht të favorshme, konflikti në Lindjen e Mesme ka ushtruar presion për rritjen e tyre.
Gjatë episodit të El Niño në vitet 2015–2016, mes 60 dhe 100 milionë njerëz u prekën nga uria akute. WFP shpreson se këtë herë ndikimi mund të kufizohet falë sistemeve më të avancuara të paralajmërimit dhe ndërhyrjeve të hershme, edhe pse vetë fenomeni pritet të jetë më intensiv.
Megjithatë, Choularton pranoi se puna e organizatës është vështirësuar nga mungesa e të dhënave, pasi disa programe të monitorimit janë ndërprerë për shkak të mungesës së financimeve.
Raporti mbulon vetëm 45 vendet ku WFP operon dhe disponon të dhëna të plota për pasigurinë ushqimore. Ekspertët paralajmërojnë se ndikimi real mund të jetë edhe më i madh, pasi vende të tjera mund të përballen me pasoja të ngjashme.
Bauer paralajmëroi gjithashtu se çmimet e ushqimeve mund të rriten në mbarë botën, në varësi të politikave të vendeve eksportuese. Sipas tij, kufizimi i eksporteve nga shtetet e mëdha prodhuese do ta rëndonte më tej situatën, duke rritur çmimet dhe duke vështirësuar aksesin në ushqim.
Ndërkohë, fermerët në Mbretërinë e Bashkuar dhe vende të tjera evropiane kanë raportuar se temperaturat ekstreme dhe mungesa e reshjeve po dëmtojnë prodhimin bujqësor, ndërsa tregjet presin rritje të mëtejshme të çmimeve të produkteve ushqimore.