Nga Mara Gergolet
Pyetja në zgjedhjet e sotme në Saksoni-Anhalt nuk është nëse do të fitojë AfD-ja, por nëse fitorja e saj do të jetë aq e thellë sa t’i mundësojë edhe formimin e qeverisë. Nëse kjo ndodh, Gjermania do të kishte për herë të parë që nga viti 1945 një qeveri rajonale të drejtuar nga e djathta ekstreme.
Pikërisht për këtë arsye, sytë e gjithë Evropës janë kthyer sot nga Saksoni-Anhalti. Është landi më i varfër i Gjermanisë, ka popullsinë me moshën mesatare më të lartë dhe është i dyti nga fundi për numrin e banorëve. Megjithatë, këto zgjedhje lokale mund ta shndërrojnë atë në epiqendrën e një ndryshimi të madh politik në Gjermani.
Ky territor ka një peshë të rëndësishme historike: këtu lindi Martin Luteri dhe këtu ka rrënjët edhe Otto von Bismarck, “kancelari i hekurt”, ndërsa rajoni dikur ishte një nga zemrat e militarizmit prusian. Sot, megjithatë, Saksoni-Anhalti është një nga landet më pak dinamike të vendit.
Për fatin e tij politik do të vendosin 1.69 milionë votues.
AfD ka gjetur te 35-vjeçari Ulrich Siegmund një lider të aftë për të mobilizuar elektoratin. Ai është shndërruar në një yll të rrjeteve sociale: karizmatik, me një komunikim të butë dhe miqësor, shumë larg imazhit tradicional agresiv të ekstremit të djathtë, por i aftë të mbledhë turma të mëdha.
Sondazhet, të cilat përgjithësisht konsiderohen të besueshme në Gjermani, parashikojnë një rezultat të jashtëzakonshëm për partinë e tij: AfD 41%, CDU 23%, Die Linke 11.5%, SPD 8% dhe të Gjelbrit 6%. Nën pragun prej 5% që nevojitet për të hyrë në parlamentin rajonal ndodhen BSW-ja e Sahra Wagenknecht me 4% dhe liberalët me 3%.
Vetëm katër vjet më parë situata ishte krejt e kundërt. CDU kishte marrë 37% të votave, ndërsa AfD vetëm 20%. Por që atëherë peizazhi politik gjerman ka ndryshuar rrënjësisht.
Tani pyetja është nëse partitë e tjera do të arrijnë të krijojnë së bashku një shumicë parlamentare dhe ta mbajnë AfD-në jashtë qeverisë.
Asnjë nga partitë kryesore të qendrës nuk pranon të hyjë në koalicion me të. Këtë e përjashton edhe CDU-ja e kancelarit Friedrich Merz. Në politikën gjermane ky izolim i AfD-së njihet si “Brandmauer”, ose “muri mbrojtës”: parimi sipas të cilit partitë tradicionale nuk bashkëpunojnë me të djathtën ekstreme.
Por ekziston një pikëpyetje: BSW-ja e Sahra Wagenknecht. Partia e saj kombinon politika ekonomike të majta me qëndrime nacional-populiste dhe një linjë shumë më të afërt me Moskën, ndërsa Wagenknecht nuk dëshiron t’i përmbahet me të njëjtën rreptësi “murit” kundër AfD-së.
Kjo mund të jetë rruga e AfD-së drejt pushtetit. Ose fiton shumicën absolute të vendeve në parlamentin rajonal – jo domosdoshmërisht mbi 50% të votave – ose mund t’i duhet mbështetja e partisë së Wagenknecht.
Vlerësimet e instituteve të ndryshme kërkimore ndryshojnë ndjeshëm: mundësia që AfD të arrijë realisht të qeverisë vlerësohet nga 7 deri në 33%.
Në llogaritjet për formimin e qeverisë, dy parti mund të bëhen vendimtare: të Gjelbrit dhe BSW-ja. Nëse të Gjelbrit arrijnë të kalojnë pragun prej 5% dhe të hyjnë në parlament, partitë e tjera do ta kenë shumë më të lehtë të krijojnë një shumicë pa AfD-në. Nëse mbeten jashtë, loja komplikohet.
Gjithçka do të vendoset pas numërimit të votave, kur të fillojnë negociatat për qeverinë.
Die Linke, partia e majtë, ka deklaruar se është e gatshme të mbështesë nga jashtë një qeveri që do ta mbante AfD-në larg pushtetit, por nuk do të bëhej vetë pjesë e kabinetit. Edhe kjo do të ishte politikisht e ndërlikuar për CDU-në, sepse deri tani pranimi i mbështetjes së Die Linke ka qenë tabu për konservatorët në nivel kombëtar.
Nëse AfD arrin një rezultat të jashtëzakonshëm, pasojat nuk do të kufizohen në Saksoni-Anhalt. Goditja politike do të ndihej deri në Berlin dhe do të dobësonte më tej kancelarin Friedrich Merz.
Merz është aktualisht aq jopopullor, saqë CDU-ja lokale nuk e dëshironte praninë e tij në fushatën e Saksoni-Anhaltit. Në Kühlungsborn, në brigjet e Baltikut, ai u prit me fishkëllima. Dy ditë më vonë, gjatë një vizite në kompleksin industrial të Leunës, masat e sigurisë ishin aq të forta sa mediat ironizuan se kishte “më shumë snajperë se qytetarë”.
Dhe prova për qeverinë federale nuk përfundon këtu. Pas dy javësh do të zhvillohen zgjedhje në dy lande të tjera, mes tyre edhe Berlini. Nëse CDU pëson humbje të rënda edhe atje, atëherë brenda partisë mund të nisë hapur beteja për të ardhmen e Friedrich Merz dhe drejtimin e konservatorëve gjermanë. /CorrieredellaSera