Bashkëpunëtorët e oligarkut rus Roman Abramovich, mes tyre edhe drejtues të kompanisë së auditimit Deloitte në Qipro, akuzohen se kanë falsifikuar dokumente financiare për të fshehur pasuri me vlerë miliarda dollarë dhe për të shmangur pagesën e taksave.
Hetimi i përbashkët i BBC Panorama dhe Byrosë së Gazetarisë Investigative zbulon se pasqyrat financiare të miratuara nga Deloitte dyshohet se ndihmuan në largimin nga bilancet e një kompanie të Abramovich të aseteve luksoze me vlerë 672 milionë dollarë.
Sipas dokumenteve të rrjedhura, skema përfshinte jahte luksoze, vila, apartamente, helikopterë dhe avionë privatë. Hetimi ngre gjithashtu dyshime se janë përdorur dokumente me data prapavepruese për të ndryshuar paraqitjen e transaksioneve financiare dhe për të shmangur detyrimet tatimore në Qipro.
Një nga rastet e identifikuara lidhet me kompaninë qipriote Amiscan Investments, e cila në vitin 2003 zotëronte asete me vlerë 672 milionë dollarë. Në vitin 2006, kur legjislacioni i ri në Qipro kërkonte publikimin e pasqyrave financiare, bashkëpunëtorët e Abramovich dyshohet se organizuan transferimin retroaktiv të këtyre aseteve te kompania mëmë, e regjistruar në Ishujt Virgjër Britanikë.
Sipas hetimit, Deloitte Cyprus shqyrtoi dokumentet dhe i konsideroi të mjaftueshme për të justifikuar heqjen e aseteve nga bilanci i kompanisë. Kur pasqyrat financiare u miratuan në vitin 2006, pasuritë luksoze nuk figuronin më në bilanc, ku kishin mbetur vetëm rreth 75 mijë dollarë.
Një tjetër rast lidhet me kompaninë Kravin Investments, e cila në vitin 2003 kishte pothuajse 2 miliardë dollarë në llogari bankare. Interesat e krijuara nga këto fonde përbënin të ardhura që, sipas hetimit, mund t’i nënshtroheshin taksimit në Qipro.
Dokumentet e zbuluara tregojnë se në vitin 2005, pas konsultimeve me Deloitte, këshilltarët e Abramovich diskutuan ndryshimin e pasqyrave financiare dhe të dhënave kontabël të viteve të mëparshme. Më pas, MeritServus, kompania që administronte rrjetin e bizneseve të oligarkut nga Qiproja, përgatiti dokumente që e paraqisnin Kravin si një kompani që mbante dhe investonte para në emër të kompanisë së saj mëmë në Ishujt Virgjër Britanikë.
Sipas BBC-së, kjo skemë dyshohet se ka bërë të mundur shmangien e miliona dollarëve në taksa. Korrespondenca e zbuluar tregon gjithashtu se Deloitte kishte kërkuar ndryshime në bilancet bankare, të ardhurat nga interesat dhe llogaritë e fitimit e humbjes.
Hetimi përfshin edhe kompaninë Electus Investments, përmes së cilës mbahej një pasuri me vlerë më shumë se 10 miliardë dollarë. Sipas dokumenteve, këshilltarët e Abramovich dyshohet se hartuan dokumente me data prapavepruese për të paraqitur pronësinë e aseteve sikur ato t’i përkisnin një kompanie me të njëjtin emër, të regjistruar në Ishujt Virgjër Britanikë.
Avokati i shërbimeve financiare Andrew Mitchell i cilësoi provat e mbledhura si tregues të një rasti të qartë të evazionit fiskal. Ndërkohë, deputeti qipriot Christos Christofides deklaroi se, nëse konfirmohen shkeljet, duhet të shqyrtohet mundësia e rikuperimit të detyrimeve tatimore dhe e mbajtjes përgjegjëse të personave të përfshirë.
Avokatët e Roman Abramovich kanë mohuar që oligarku të ketë shmangur taksat apo të ketë fshehur pasurinë e tij në mënyrë të paligjshme. Ata argumentojnë se ai nuk ishte i përfshirë në drejtimin e përditshëm të kompanive dhe se ishte e ligjshme të mbështetej në këshillat e profesionistëve financiarë.
Përfaqësuesit e tij kanë theksuar gjithashtu se hetimi nuk ka paraqitur prova se Abramovich dinte për falsifikimin e dokumenteve, e kishte autorizuar atë apo kishte urdhëruar kryerjen e tij.
Nga ana tjetër, Deloitte Cyprus deklaroi se nuk mund të komentonte mbi akuzat specifike, pasi dokumentet lidhen me ngjarje të më shumë se 20 viteve më parë dhe nuk janë më të disponueshme.
Roman Abramovich, ish-pronari i klubit të futbollit Chelsea, u vu nën sanksionet britanike pas pushtimit rus të Ukrainës në vitin 2022 dhe u detyrua të shiste klubin. Ndërkohë, pasuritë e tij me vlerë 5.4 miliardë paund në ishullin e Jersey-t vijojnë të jenë të ngrira, ndërsa një hetim penal për këtë çështje është në zhvillim prej katër vitesh.
Zbulimet e reja bazohen në mijëra dokumente që lidhen me financat e Abramovich dhe një rrjet kompanish të administruara nga Qiproja gjatë periudhës 1995–2022, duke ngritur pikëpyetje mbi rolin e këshilltarëve financiarë në menaxhimin e pasurisë së oligarkut rus