Pas fitores së papritur ndaj Aleksandar Vuçiçit, Lista Studentore e Serbisë përballet me sfidën e formimit të një qeverie të re.
Në mesin e emrave që po shihen si kandidatë të mundshëm për postet më të larta është Dejan Soskic, ish-guvernatori i Bankës Qendrore, i njohur për përplasjen e tij me qeverinë serbe.
Dejan Soskic po shfaqet si një nga figurat më të rëndësishme të mundshme të qeverisë së ardhshme të Serbisë, pas fitores së Listës Studentore në zgjedhjet parlamentare, të cilat shënuan një goditje të fortë për Aleksandar Vuçiçin.
Pak para se rezultatet të konfirmonin suksesin e tyre, kandidatët e kësaj liste u mblodhën në selinë e tyre në Beograd për një konferencë shtypi. Në një moment, Soskic vuri re se shumë prej tyre ishin të gjatë, përfshirë edhe atë vetë, duke bërë shaka se mund të formonin një ekip mjaft të mirë basketbolli.
Por, ndërsa jashtë selisë nisën festimet, 59-vjeçari zgjodhi të qëndronte brenda dhe të fliste me gazetarët për sfidat që e presin vendin. Ai e cilësoi rezultatin si një fitore të demokracisë dhe vlerësoi aftësinë e studentëve për të bashkuar forcat demokratike dhe shoqërinë civile rreth kërkesës për ndryshim.
“Ky ishte një festival demokracie”, u shpreh Soskic, duke theksuar se studentët kishin arritur të bashkonin elementë të ndryshëm të shoqërisë që kërkonin një drejtim të ri për Serbinë.
Kush është Dejan Soskic?
Soskic është një ekonomist dhe akademik me përvojë, i cili mund të luajë një rol kyç në qeverisjen e re. Ai ka drejtuar më parë Bankën Qendrore të Serbisë, detyrë që e mori në vitin 2010, përpara se Vuçiç të vinte në pushtet.
Në vitin 2012, ai dha dorëheqjen në shenjë proteste ndaj ndryshimeve ligjore të ndërmarra nga qeveria e re, të cilat, sipas tij, cenonin pavarësinë e institucionit monetar. Në letrën e dorëheqjes, ai i cilësoi ndryshimet si një “ligj të keq”.
Karriera e tij akademike nisi në Universitetin e Beogradit, ku u diplomua në vitin 1989 dhe u vlerësua si studenti i vitit. Më pas, si përfitues i bursës Fulbright, ai dha mësim për bankat dhe financat në Shtetet e Bashkuara, Austri dhe Itali, përpara se të merrte poste drejtuese në Serbi.
Përvoja në institucionet shtetërore dhe qëndrimi i tij kundër ndërhyrjeve politike në pavarësinë e bankës qendrore e bëjnë atë një nga emrat që mund të marrin përgjegjësi të rëndësishme në administratën e re.
Përtej ndryshimit politik në Beograd, një nga çështjet më të rëndësishme për qeverinë e re do të jetë orientimi ndërkombëtar i Serbisë, veçanërisht marrëdhëniet me Bashkimin Evropian, Rusinë dhe Ukrainën.
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, përshëndeti perspektivën e bashkëpunimit me drejtuesit e rinj, duke deklaruar se BE-ja është e gatshme të mbështesë reformat në sundimin e ligjit, lirinë e medias, luftën kundër korrupsionit dhe forcimin e institucioneve demokratike.
Soskic ka deklaruar se synimet e Listës Studentore janë në përputhje me vlerat e Bashkimit Evropian, duke shtuar se Serbia mund të jetë një partnere e sinqertë në përpjekjet për paqe, stabilitet dhe prosperitet në rajon.
Megjithatë, ai nuk ka dhënë një përgjigje të prerë për çështjen e anëtarësimit të Serbisë në BE, duke theksuar se kjo temë do të mund të shtrohet për referendum në vend.
Edhe më e paqartë mbetet qasja e mundshme e qeverisë së re ndaj Rusisë. Lista Studentore ka deklaruar se nuk mbështet vendosjen e sanksioneve kundër Moskës, ndërsa Soskic ka shprehur rezerva për mbështetjen që Vladimir Putini i dha Vuçiçit gjatë zgjedhjeve.
I pyetur për politikën ndaj Rusisë dhe Ukrainës, ai iu referua respektimit të së drejtës ndërkombëtare dhe nevojës për diskutime të hapura, pa dhënë detaje konkrete për ndryshimet që mund të ndërmarrë qeveria e ardhshme.
Kjo paqartësi lë të hapur një nga pyetjet kryesore për partnerët evropianë, nëse ndryshimi politik në Serbi do të shoqërohet edhe me një riorientim të qartë të politikës së jashtme.
Për momentin, Soskic dhe Lista Studentore përballen me detyrën e shndërrimit të fitores elektorale në një program konkret qeverisës. Pas vitesh të dominimit politik të Vuçiçit, sfida e tyre nuk është vetëm të ndryshojnë drejtimin e vendit, por edhe të dëshmojnë se mund të ndërtojnë institucione më të pavarura dhe një demokraci më funksionale.