Nga Dr. Hasan Bello
Që në periudhat më të hershme pasuria hidrografike e territorit shqiptar solli si rezultat ndërtimin e një numri të madh urash. Sigurisht, jo të gjitha këto ura i kanë rezistuar shekujve dhe kanë vlera të njëjta arkitektonike. Por kjo është një çështje tjetër…
Sot dua të risjell në vëmendje politikën e shtetit shqiptar për ndërtimin e urave në vitet 20-30 dhe arsyen përse këto ura i rezistuan kohës, duke i shërbyer banorëve të krahinave të ndryshme.
Si shembull po marim “Urën e Zogut”, të ndërtuar mbi lumin e Mat në vitet 1926-1927. Ajo u ideua nga vetë Presidenti i Republikës, A.Zogu. Ato vite ajo ishte një portë e domosdoshme për të hyrë në Shqipërinë e epërme që përfshinte Shkodrën, Lezhën, Mirditën, Tropojën, Kukësin, Pukën etj.
Kjo urë u inagurua me 26.5.1927 dhe u projektua nga ing. zviceran atëhere në moshën 30 vjeçare Erwin Schnitter. Në vitin 1925, u bë dhe projekti i parë i saj nga ing. gjerman Back, duke marrë si pikë ndërtimi fushën e gjerë. Por rryma e janarit në vitin 1926 tregoi egërsinë e saj dhe pozicionin e papërshtatshëm të këtij projekti. Ajo ka 6 harqe, nga 54 m të gjatë dhe një gjatësi prej 480.5 m. Ky projekt u zbatua nga ing.shqiptar Gjovalin Gjadri.
Sekreti i jetëgjatësisë së këtyre urave që u ndërtuan në “kohën e Zogut” ishte tek projektuesit dhe zbatuesit. Kështu, bashkëngjitur po botojmë një letër të konsullit të nderit të Austrisë në Shqipëri drejtuar Ministrisë së Punëve Botore (Publike), lidhur me fabrikën “Waagner-Biro Aktiengesellschaft” në Vienë dhe filialin e saj në Graz, e cila kishte ndërtuar disa ura në Evropë e Ballkan. Kjo fabrikë kishte ndërtuar Urën e Bunës në vitin 1911 dhe Urën e Bahçallekut në vitin 1924, që të dyja në qytetin e Shkodrës. Pra, shteti shqiptar interesohej dhe mblidhte informacion mbi fabrikat dhe projektuesit më seriozë të kohës. Vështirësitë ekonomike nuk e lejonin që investimet publike të rezistonin vetëm disa vite, siç ndodh rëndom në ditët e sotme…
