Një substancë e re, e konsideruar tashmë si kërcënimi më serioz për antidopingun ndërkombëtar, po alarmon Agjencinë Botërore Antidoping (WADA). Bëhet fjalë për M101, një derivat i hemoglobinës së nxjerrë nga një krimb detar i quajtur Arenicola marina, i cili po përdoret në eksperimente për të rritur në mënyrë artificiale fuqinë dhe qëndrueshmërinë fizike.
Eksperimentet janë zhvilluar në laboratorë në Bjellorusi dhe Kinë, ku shkencëtarët kanë testuar substancën mbi cricetë të artë, të pagëzuar simbolikisht “Lance A”, “Lance B” e të tjerë, në një referencë të hapur ndaj çiklistit amerikan Lance Armstrong. Pas injeksioneve me M101, kapaciteti i gjakut për të transportuar oksigjen është rritur deri në dhjetë herë, duke i shndërruar kafshët në “super-atletë”.
Sipas të dhënave eksperimentale, M101 transporton 156 molekula oksigjeni, krahasuar me vetëm katër që transporton hemoglobina njerëzore, dhe funksionon në mënyrë efikase në temperatura shumë më të gjera se ato të trupit të njeriut. Kjo sjell rritje të ndjeshme të forcës dhe rezistencës, pa efektet anësore tipike të doping tradicionale si Epo apo transfuzionet e gjakut.
Pika më shqetësuese për autoritetet antidoping është fakti se hemoglobina me origjinë jo-njerëzore nuk zbulohet nga kontrollet klasike dhe nuk ndryshon parametrat kryesorë të gjakut, duke e bërë të paefektshme pasaportën biologjike të sportistëve. Për këtë arsye, M101 është futur në “listën e zezë” të WADA-s dhe është diskutuar gjerësisht në konferencën e fundit në Busan, Koreja e Jugut.
Fillimisht i zhvilluar nga një laborator francez për përdorim mjekësor, në ruajtjen e organeve për transplant, në sallat e operacionit dhe në situata emergjente M101 ka përfunduar edhe në tregun e zi, duke ngritur dyshime për përdorim të paligjshëm në sportin elitar.
Ekspertët paralajmërojnë se zbulimi i kësaj substance është i vështirë dhe kërkon analiza të shtrenjta, të cilat duhet të kryhen brenda pak orësh nga përdorimi, për shkak të jetëgjatësisë së shkurtër të saj në organizëm. Laboratorët antidoping në Europë po punojnë për zhvillimin e metodave të reja të kontrollit, përpara se fenomeni të përhapet më tej.
Një gjë është e qartë: dopingu po hyn në një fazë të re dhe shumë më të sofistikuar, ndërsa institucionet ndërkombëtare janë në garë me kohën për të mos mbetur pas.