Aktivitet fizik i moderuar, pushim i përshtatshëm, dietë dhe vaksinime.
Këto katër shtylla mbështesin strategjinë kundër Alzheimerit, e cila mund të parandalojë deri në 40% të rasteve të demencës.
Kjo u diskutua në Kongresin e 26-të Kombëtar të Shoqatës Italiane të Psikogeriatrisë (AIP) në Padova, e cila gjithashtu shqyrtoi opsione të reja terapeutike dhe diagnostikime.
Tema kryesore që doli gjatë konferencës ishte parandalimi, në zemër të projektit Preve.d.i. të AIP, duke filluar me ecje të rregullt, rreth 7 000 hapa në ditë.
Kjo mund të zvogëlojë ngarkesën e beta-amiloideve dhe të vonojë fillimin e simptomave njohëse deri në disa vjet.
Gjumi është gjithashtu thelbësor, pasi gjatë natës, truri aktivizon një sistem “pastrues” që eliminon proteinat toksike.
Të flesh më pak se 6-7 orë ose më shumë se 8-9 orë shoqërohet me një rrezik në rritje të sëmundjes së Alzheimerit, ndërsa kohëzgjatja optimale është midis 7-8 orëve.
Në aspektin dietik, është vënë re se dieta mesdhetare është treguar të jetë një faktor mbrojtës, i shoqëruar me një ulje të rrezikut të rënies njohëse midis 11% dhe 30%.
Së fundmi, disa vaksinime rutinë – të tilla si ato kundër herpesit zoster, gripit dhe pneumokokut – janë shoqëruar gjithashtu me një ulje të rrezikut të demencës deri në 40%.
Nëse kjo është strategjia parandaluese, po hapen edhe perspektiva të reja terapeutike dhe diagnostikuese për sëmundjen e Alzheimerit.
”Barna të reja si antitrupat monoklonalë lecanemab dhe donanemab përfaqësojnë një hap të rëndësishëm përpara, por ato nuk janë përfundimtare”, shpjegon Carlo Serrati, president i AIP.
“Ne nuk po shohim një kurë përfundimtare, pasi këto trajtime ngadalësojnë përparimin e sëmundjes, por ato kërkojnë një riorganizim të thellë të sistemit të kujdesit shëndetësor, nga diagnoza e hershme deri te menaxhimi i pacientit me kalimin e kohës”, shtoi ai.
Pikërisht në frontin diagnostikues, ekziston mundësia gjithnjë e më konkrete e identifikimit të rrezikut të sëmundjes së Alzheimerit përmes një analize të thjeshtë gjaku, falë matjes së biomarkuesve si beta-amiloidi dhe tau.
“Identifikimi i hershëm i pacientëve”, thekson Angelo Bianchetti, sekretar shkencor i AIP, “do të thotë të rimendosh të gjithë rrugën e kujdesit, e cila aktualisht është ende kryesisht e përqendruar në mjekësinë spitalore që nuk është më e përshtatshme për menaxhimin e sëmundjeve kronike tek të moshuarit”.