Bashkimi Evropian shpesh shihet si një bastion i demokracisë dhe respektimit të të drejtave të njeriut, kështu që kur lind një problem në radhët e tij ose në mjedis, vendet anëtare ndiejnë nevojën për të reaguar. Ndodh shpesh që ata vetëm të dënojnë “incidentet në shtete” dhe veprimet e udhëheqësve individualë pa ndonjë reagim ose veprim konkret. Udhëheqësit e Turqisë, Rusisë, Hungarisë dhe Bjellorusisë dhe ish-kryeministri i Polonisë, e kanë treguar veten të jenë “makthet” e BE-së, me të cilat ajo po përpiqet të merret, por shpesh nuk ka sukses.
Aleksandër Lukashenko
Ngjarja e fundit me Presidentin e Bjellorusisë, Alexander Lukashenko, dhe ulja e detyruar e një avioni Ryanair në Minsk për të arrestuar gazetarin Roman Protashevich, na kujtoi se për disa situata BE nuk ka një zgjidhje konkrete për veprimet e udhëheqësit Bjellorus, gjë që bie në kundërshtim me politikën e saj dhe i jep dhimbje koke.
* Protestat u zhvilluan në të gjithë Bjellorusinë pas zgjedhjeve presidenciale në atë vend në gusht të vitit të kaluar. Lukashenko pretendoi se kishte fituar dhe protestuesit sfiduan fitoren e tij.
* Lukashenko është kritikuar për brutalitetin e policisë së tij ndaj protestuesve gjatë protestave, për persekutimin e disidentëve politikë, burgosjen e përfaqësuesve të opozitës, shtypjen e lirisë së medias
* BE vendosi sanksione ndaj Bjellorusisë, dënoi incidentet, por gjithçka përfundoi këtu. Megjithëse Lukashenko është përshkruar në media si “diktatori i fundit në Evropë”, BE nuk duket se e di nëse dhe si të marrë një rol më serioz në zgjidhjen e krizës në Bjellorusi.
Vladimir Putin
Vladimir Putin i përket të njëjtit model të “problemeve” me të cilat po merret BE. Ai shpesh kritikohet nga vendet perëndimore për mungesën e lirisë së fjalës dhe medias në Rusi, vrasjen e gazetarëve dhe disidentët politikë, shkeljet e të drejtave dhe lirive të njeriut dhe ndërhyrjen në politikat e vendeve të caktuara.
* Putini bashkëpunon ngushtë me Kinën, Turqinë, Sirinë dhe vendet e tjera, politikat e të cilave dhe përfaqësuesit e autoriteteve të BE-së nuk i sheh mirë.
* Ai ndërhyri në situatën e krizës në Ukrainë në 2014, kur pasoi aneksimi i Krimesë, dhe ai i dha mbështetje ushtarake Presidentit Sirian Bashar al-Asad në luftën e përgjakshme që po vazhdon për 10 vjet.
* Ne kemi gjithashtu rastin e opozitës ruse Alexei Navalny, i cili akuzoi regjimin në Rusi për helmimin e tij me një të sapoardhur. Ai u dënua me burg dhe sanksionet u vendosën ndaj Rusisë.
Viktor Orban
Orban është “dele e zezë” e BE dhe vitet e fundit ai nuk e ka humbur mundësinë për të “ngritur nervat e Bashkimit” sa herë që i jepet mundësia. Ai është udhëheqësi që gjithmonë ndryshon nga vendet e tjera anëtare dhe shmang bindjen ndaj vendimeve të Bashkimit.
* Në nëntor të vitit të kaluar, Kryeministri hungarez kërcënoi Bashkimin Evropian për të bllokuar buxhetin dhe paketën e ndihmës për rimëkëmbjen nga pasojat e koronavirusit.
* Anëtarët e Parlamentit Evropian kërkuan nga Komisioni Evropian në maj të vitit të kaluar të fillojë procedurat kundër Budapestit për shkeljen e rregullave të BE dhe të pezullojë financimin e vendit nga fondet e BE.
* Institucionet e BE-së, organizatat ndërkombëtare dhe grupet e të drejtave të njeriut gjithashtu kanë akuzuar qeveritë hungareze për minimin e standardeve demokratike dhe sundimin e ligjit.
* Në fund të janarit të këtij viti, Bashkimi Evropian i bëri thirrje Hungarisë të ndryshojë qasjen e saj ndaj politikës së azilit dhe të fillojë të respektojë të drejtat e migrantëve.
Rexhep Tajip Erdogan
Marrëdhëniet midis Bashkimit Evropian dhe Turqisë kanë qenë në krizë të thellë për disa kohë. “Fajtori” më i madh për një situatë të tillë është Presidenti turk Rexhep Tajip Erdogan.
* Siç kemi parë, qeveria turke ka pasur një kthesë radikale në politikën e saj që nga përpjekja për grusht shteti ushtarak në 2016. Kjo është kur filloi përballja e Erdogan me disidentët dhe shpesh theksohej se liria e medias dhe të drejtat themelore të njeriut ishin mbytur.
* Duke dobësuar ekonominë, duke minuar demokracinë dhe duke shfuqizuar gjyqësorin e pavarur, Turqia është aktualisht më larg nga Bashkimi Evropian sesa ka qenë ndonjëherë, tha raporti.
* Presidenti turk kërcënoi në 2019 se do të “hapte dyert” dhe do të lejonte refugjatët sirianë të largoheshin nga Turqia për në vendet perëndimore nëse e ashtuquajtura “zonë e sigurt” e negociuar me Shtetet e Bashkuara nuk vendoset së shpejti në Siri.
Jaroslav Kaczynski
Kreu i partisë polake në pushtet Ligji dhe Drejtësia (PiS), Jaroslav Kaczynski, Zëvendës Kryeministri aktual i Polonisë, ka qenë në qendër të vëmendjes për disa kohë, por jo për arsye të mira.
Ai nuk është president i shtetit, as kryeministër, por kjo është arsyeja pse ai është një figurë e rëndësishme idetë e së cilës zbatohen shumë.
* Polonia kohët e fundit është bërë një vend që shpesh është kritikuar për mungesën e lirisë së fjalës, lirinë e medias dhe shkeljet e të drejtave themelore të njeriut.
* Të drejtat e personave LGBT në këtë vend janë të rrezikuara. Në sytë e partisë së Jaroslav Kaczynski dhe Kisha Katolike, këto të drejta janë një kërcënim për familjen dhe vlerat tradicionale polake.
* Një ligj i diskutueshëm që ndalon abortin hyri në fuqi në Poloni në 28 Janar të këtij viti, pasuar nga protesta.