BBC News shkruan për gjyqin që po mbahet sot në Hagë kundër katër ish-krerëve të UÇK-së. Ish-presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, është deklaruar i pafajshëm për 10 akuza për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit. Akuzat datojnë nga lufta e pavarësisë së Kosovës kundër Serbisë në vitet 1998-99, në të cilën vdiqën më shumë se 10,000 njerëz. Zoti Thaçi ishte bashkëthemelues i një grupi që luftonte për pavarësi dhe konsiderohet si hero në Kosovë.
Ushtria Çlirimtare e Kosovës (UÇK) u krijua në fillim të viteve 1990 si një grup militant i shqiptarëve etnikë, në atë që atëherë ishte një provincë e Serbisë, dhe gjatë luftës supozohet se ka kryer sulme ndaj pakicës etnike serbe të rajonit. Kur Kosova shpalli pavarësinë e saj në vitin 2008, Thaçi u bë kryeministri i parë dhe më vonë president, por dha dorëheqjen në vitin 2020 për t’u përballur me akuzat në Hagë.
Viktimat dhe grupet e të drejtave të njeriut shpresojnë se gjykimi i tij, në një gjykatë speciale të njohur si Dhomat e Specializuara të Kosovës, do të zbulojë se çfarë ndodhi me disa nga mijëra njerëz që u zhdukën gjatë konfliktit në Kosovë. Sipas aktakuzave të gjykatës, krimet ndodhën në më shumë se 100 lokacione në Kosovë dhe në veri të Shqipërisë, ku civilët serbë dyshohet se u arrestuan dhe keqtrajtoheshin ose vranë.
Thaçi po gjykohet së bashku me ish-kryetarin e Kuvendit të Kosovës Kadri Veseli, ish-zëdhënësin e UÇK-së Jakup Krasniqi dhe ish-komandantin e UÇK-së Rexhep Selimi. Të katër të bashkëpandehurit, të cilët kanë qenë bashkëpunëtorë si gjatë dhe pas luftës, mohojnë çdo keqbërje. “Unë e kuptoj aktakuzën dhe nuk jam plotësisht fajtor”, tha z. Thaçi në gjyq.
Lëvizja për pavarësi në Kosovë filloi pas vendimit të presidentit serb Slobodan Millosheviç në vitin 1989 për t’i hequr provincës statusin e saj vetëqeverisës. Tensionet çuan në luftë në shkallë të gjerë në 1998, e cila përfundoi vetëm pasi një fushatë ajrore e NATO-s kundër Serbisë bëri që forcat e saj të largoheshin nga krahina. Kosova shpalli pavarësinë e saj në mënyrë të njëanshme në vitin 2008 dhe u njoh nga 99 nga 193 shtete anëtare të OKB-së, por jo nga Serbia.
Në rastin e parë, Dhomat e Specializuara të Kosovës dënuan me 26 vjet burg komandantin e UÇK-së, Salih Mustafa, i cili ishte në krye të një burgu ku ndodheshin torturat. Ai apelon kundër dënimit. Në vitin 2007-12, ish-kryeministri i Kosovës Ramush Haradinaj u gjykua dy herë dhe u lirua nga Gjykata Ndërkombëtare për Krimet në ish-Jugosllavi.