Nga BBC
Ku ishin Forcat e Mbrojtjes izraelite, në ato orë të gjata kur militantët e Hamasit brodhën sipas dëshirës përmes vendbanimeve pranë Gazës? Kjo është pyetja që bëjnë shumë sot në Izrael dhe më gjerë.
“Ushtria dështoi plotësisht si një forcë e reagimit të shpejtë,” tha një izraelit, duke treguar se si disa nga komunitetet që u sulmuan duhej të mbështeteshin në forcat e tyre të mbrojtjes civile ndërsa prisnin që ushtria të mbërrinte.
Përgjigja e plotë, se pse ndodhi kjo do të marrë pak kohë për të dalë. Por duket se befasia, shkalla e gjerë dhe shpejtësia i mposhtën sistemet e mbrojtjes për zonën përreth Gazas në Izrael.
Surpriza ishte element vendimtar në sulmin e Hamasit.
Inteligjenca izraelite dështoi të mësonte mbi planet e Hamasit. Grupi duket se ka ndërmarrë një program afatgjatë mashtrimi për të dhënë përshtypjen se ishte i paaftë ose jo i gatshëm për të nisur një sulm të madh.
Ai gjithashtu praktikoi siguri të mirë operacionale, ndoshta duke mbajtur larg mjetet elektronike.
Hamasi më pas u mbështet në shkallën dhe shpejtësinë e pashembullt të asaj që erdhi më pas.
Mijëra raketa u lëshuan fillimisht si mbulesë. Por ka pasur edhe sulme me dron mbi pajisjet e monitorimit që Izraeli përdor në gardhin kufitar për të parë se çfarë ndodh matanë. Më pas, eksplozivët dhe automjetet e rënda krijuan rreth 80 çarje në gardhin e sigurisë.
U përfshinë gjithashtu dronë dhe parashuta të motorizuara, pasi rreth 800 deri në 1000 militantë të armatosur u vërshuan nga Gaza për të sulmuar shumë vende.
Këto taktika të shumta duket se kanë arritur të mposhtin mbrojtjen e Izraelit – të paktën për një kohë.
Një gamë e tillë aktiviteti do të kishte çuar në kaos brenda komandës dhe qendrave të kontrollit të Izraelit, që ishin të qetë në mëngjesin e së shtunës, e cila ishte gjithashtu një festë fetare.
Disa nga luftëtarët e Hamasit shënjestruan komunitetet civile, ndërsa të tjerët shënjestruan posta ushtarake. Është sërish e çuditshme se sa lehtë mbroheshin këto posta që u morën në pak minuta nga Hamasi.
Dhe vrimat në kufi mbetën të hapura për një kohë mjaft të gjatë për të lejuar marrjen e pengjeve në Gaza përpara se tanket të përdoreshin përfundimisht për t’i mbyllur ato.
Vetë Gaza është shumë e monitoruar nga toka, deti dhe ajri prej Izraelit. Madje ka aq shumë dronë në qiell sa të duket sikur në një ne një Big Brother.
Mbrojtja duket se ka qenë e çorientuar – forcat izraelite muajt e fundit kanë qenë më të përqendruara në Bregun Perëndimor sesa në Gaza, duke lënë potencialisht boshllëqe. Dhe Hamasi mund të ketë bërë llogari mbi polarizimin në shoqërinë izraelite mbi politikat e kryeministrit Benjamin Netanyahu për të shpërqendruar më tej institucionet e sigurisë.
Aftësitë ushtarake dhe inteligjente të Izraelit janë vlerësuar prej kohësh si më të mirat në Lindjen e Mesme dhe një nga më të mirat në botë. Por ato mund të kenë nënvlerësuar edhe aftësitë e kundërshtarëve të tyre.
Sulmet janë krahasuar me ato të 11 shtatorit në SHBA, kur askush nuk e kishte parashikuar se avionët mund të përdoreshin si armë. Kjo shpesh quhej një “dështim i imagjinatës”.
Dhe një dështim i ngjashëm i imagjinatës mund të jetë gjithashtu për Izraelin, duke e lënë atë të papërgatitur për diçka kaq ambicioze nga armiku i tij.
Këto shqetësime sigurisht që do të jenë pjesë e hetimeve afatgjata që do të ndodhin. Megjithatë, në afat të shkurtër, fokusi do të jetë në gjetjen e asaj që duhet bërë më pas, në vend që të shikojmë prapa.