Pas 25 vitesh negociatash të vështira, shtetet anëtare të Bashkimit Evropian i dhanë dritën jeshile të premten një marrëveshjeje me vendet e Mercosur, duke hapur rrugën për një zonë të tregtisë së lirë që mbulon më shumë se 700 milionë njerëz në Evropë dhe Amerikën Latine.
Marrëveshja, e cila pritet të nënshkruhet në Paraguai më 17 janar, do të eliminojë më shumë se 90% të tarifave për eksportet evropiane. Konsumatorët evropianë do të jenë gjithashtu në gjendje të blejnë mish viçi nga fushat e Argjentinës, ndërsa tarifat e importit brazilian për makinat gjermane do të ulen ndjeshëm. Pavarësisht zhurmës politike (dhe reagimeve të mëdha) që e shoqëruan atë, ndikimi i saj thjesht ekonomik është relativisht i kufizuar: Komisioni vlerëson se deri në vitin 2040 do t’i shtojë ekonomisë së BE-së afërsisht 77.6 miliardë euro, pra vetëm 0.05% të PBB-së.
Si në çdo çështje të madhe, edhe në këtë rast ka fitues dhe humbës, sipas analizës së Politico -s.
Fituesit:
Georgia Meloni
Kryeministrja e Italisë, Giorgia Meloni, ka arritur edhe një herë t’i “lexojë” saktë lidhjet politike. Duke kërcënuar se do të mbështesë kundërshtimin francez ndaj marrëveshjes, ajo siguroi lëshime të minutës së fundit për fermerët italianë. Në këmbim të mbështetjes së Romës për marrëveshjen, Italia nxori klauzola për të mbrojtur tregun bujqësor dhe angazhime për fonde të reja për bujqësinë nga Komisioni Evropian, të cilat qeveria mund t’i promovojë brenda vendit.
Industria gjermane e makinave
Industria gjermane e makinave po fiton akses më të lehtë në tregjet e Amerikës Latine. Tarifat e larta, aktualisht në 35%, do të ulen gradualisht, duke rritur shitjet dhe të ardhurat për gjigantë si Volkswagen dhe BMW. Megjithatë, heqja e barrierave tregtare nuk do të ndodhë brenda natës, me kërkesë të Brazilit, i cili ka industrinë e vet automobilistike, ndërsa automjetet elektrike do të marrin trajtim preferencial, në një sektor ku Evropa po mbetet prapa.
Ursula von der Leyen
Për Presidenten e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, marrëveshja është një fitore e vështirë, por e rëndësishme, pasi forcon pozicionin e Brukselit në nivel ndërkombëtar, në një kohë kur Bashkimi duket si… një dinosaur i rëndë, që vazhdimisht mbetet pas SHBA-së dhe Kinës. Pasi kaloi më shumë se një vit duke u përpjekur të qetësonte skeptikët dhe të formonte shumicën e nevojshme të kualifikuar, ajo pritet ta nënshkruajë marrëveshjen javën e ardhshme në Paraguai. Megjithatë, çmimi ishte i lartë: angazhime për 45 miliardë euro në subvencione bujqësore, të cilat përmbysin planet e mëparshme për të kufizuar mbështetjen për sektorin bujqësor.
Fermerët evropianë
Pavarësisht reagimeve të forta, kryesisht ndaj çmimeve të ulëta të shitjes së produkteve të Amerikës së Jugut, të cilat mund t’i bëjnë fermerët evropianë punëtorë të braktisin tokën e tyre, realiteti duket pak më ndryshe. Dhe kjo për shkak se marrëveshja përfshin kuota të rrepta për produkte të tilla si mishi i viçit dhe shpendët, fermerët e Amerikës Latine do të kufizohen në eksportimin e disa copave pule për evropian në vit, ndërsa mbrojtje të veçanta ofrohen edhe për produktet evropiane me emërtime origjine, të tilla si Parmixhano italian ose vera franceze. E kombinuar me subvencione bujare (45 miliardë euro të premtuara nga Von der Leyen), pamja për botën bujqësore në fund të fundit po rezulton më pak e zymtë.
Humbësit
Emmanuel Macron
Presidenti francez Emmanuel Macron ka qenë kundërshtari më i vazhdueshëm i marrëveshjes, nën presionin e bazës rurale franceze. Dështimi i tij për ta bllokuar atë, pavarësisht një përpjekjeje për të mbledhur aleatët në minutën e fundit (ai dukej se po e merrte Melonin në anën e tij), shihet si një tjetër disfatë politike në një kohë kur ndikimi i tij në skenën evropiane duket se po zvogëlohet. Pas kësaj disfate të fundit, kritikat ndaj presidentit francez në median kombëtare pritet të intensifikohen.
Donald Trump
Për Presidentin e SHBA-së Donald Trump, disa ditë pas operacionit në Venezuelë dhe arrestimit të Maduros, marrëveshja nënvizon se Evropa ende ka mjete të fuqishme të “fuqisë së butë” për të bashkëpunuar në mënyrë konstruktive me partnerë me të njëjtat mendje. Në kontrast me qasjen e presidentit të SHBA-së për presion tregtar dhe lëvizje të njëanshme, marrëveshja BE-Mercosur forcon kundërshtarët – përfshirë Presidentin brazilian dhe udhëheqësin e Mercosur Inácio Lula da Silva – dhe partneritetet që nuk janë të favorshme për strategjinë e SHBA-së.
Kina
Kishte rritur ndjeshëm praninë e saj në Amerikën Latine (kryesisht eksportet e saj në Brazil) ndërsa negociatat me BE-në u vonuan. Marrëveshja e re i jep Evropës mundësinë për të rifituar pjesën e tregut në sektorë të tillë si industria automobilistike, makineritë dhe aeronautika, por edhe për të forcuar lidhjet politike të rajonit me Perëndimin.
Marrëveshja gjithashtu forcon pozicionin e BE-së në aspektin e investimeve të drejtpërdrejta, një fushë ku kompanitë evropiane ende kanë një avantazh ndaj konkurrentëve të tyre kinezë.
Politikisht, Kina ka arritur t’i largojë vendet si Brazili nga pozicionet perëndimore, për shembull përmes grupit BRICS, i cili përfshin Brazilin, Rusinë, Indinë, Kinën dhe Afrikën e Jugut, si dhe ekonomi të tjera në zhvillim. Meqenëse marrëveshja nuk ka të bëjë vetëm me tregtinë, por krijon edhe bashkëpunim më të thellë politik, Lula dhe homologët e tij të Mercosur tani do të kenë një marrëdhënie më të ngushtë me Evropën.
Amazona
Ana e errët e marrëveshjes ka të bëjë me mjedisin. Rritja e prodhimit të mishit të viçit kërcënon të përshpejtojë shpyllëzimin e pyllit tropikal të Amazonës. Thënë thjesht, më shumë mish viçi për Evropën do të thotë më pak pemë për botën. Edhe pse teksti përfshin klauzola kundër shpyllëzimit të paligjshëm dhe angazhime ndaj Marrëveshjes së Parisit për Klimën, shqetësimet në lidhje me ndikimet mjedisore mbeten të forta.