Shtetet e Bashkuara kanë konfirmuar për herë të parë publikisht se disponojnë armë të vendosura në orbitë, të destinuara për kontrollin dhe mbrojtjen e hapësirës.
Lajmi është bërë i ditur nga U.S. Space Force, e cila deklaroi se SHBA-të kanë kapacitete të vendosura në hapësirë që mund të përdoren për të mbrojtur forcat amerikane nga veprimet armiqësore të kundërshtarëve.
“Shtetet e Bashkuara posedojnë armë në orbitë për kontrollin e hapësirës, të afta të mbrojnë Forcat e Përbashkëta nga veprimet armiqësore të kundërshtarëve”, tha një zëdhënës i Space Force në një deklaratë, pa dhënë detaje mbi llojin apo numrin e këtyre armëve.
Kina dhe Rusia, kërcënimet kryesore
Sipas Space Force, kontrolli i hapësirës përfshin një sërë aftësish ushtarake që synojnë të mundësojnë konkurrimin dhe dominimin në këtë fushë.
Këto kapacitete mund të përfshijnë mjete kinetike dhe jo-kinetike, të cilat mund të përdoren për të dëmtuar ose kufizuar aftësitë hapësinore të një kundërshtari.
SHBA-ja thekson se këto sisteme mund të përdoren si për qëllime mbrojtëse, ashtu edhe sulmuese.
Dy rivalët kryesorë strategjikë të Uashingtonit, Rusia dhe Kina, konsiderohen ndër kërcënimet më të mëdha ndaj interesave amerikane në hapësirë.
Sipas Space Force, Kina po zhvillon dhe operon një gamë të gjerë kapacitetesh hapësinore dhe kundër-hapësinore, në kuadër të modernizimit të saj ushtarak.
Ndërkohë, Rusia e konsideron hapësirën një fushë të mundshme luftimi dhe beson se epërsia në hapësirë mund të luajë një rol vendimtar në konfliktet e ardhshme.
Militarizimi i hapësirës nuk është i ri
Militarizimi i hapësirës nuk është një zhvillim i viteve të fundit. Ai nisi praktikisht paralelisht me garën hapësinore mes SHBA-së dhe Bashkimit Sovjetik.
Pas lëshimit të satelitit Sputnik në vitin 1957, të dyja superfuqitë nisën të studionin mënyra për të mbrojtur satelitët e tyre, por edhe për të dëmtuar ose shkatërruar sistemet hapësinore të kundërshtarit.
Për dekada, një nga shqetësimet kryesore ishte mundësia e vendosjes së armëve bërthamore në orbitë.
Në vitin 1967, SHBA-ja, Bashkimi Sovjetik dhe shtete të tjera nënshkruan Traktatin për Hapësirën e Jashtme, i cili ndalon vendosjen në orbitë të armëve të shkatërrimit në masë.
Megjithatë, traktati nuk ndalon të gjitha llojet e armëve apo sistemeve ushtarake në hapësirë.
Satelitët, objektiv strategjik
Me kalimin e viteve, fuqitë e mëdha kanë zhvilluar teknologji të ndryshme që mund të përdoren në konfliktet hapësinore.
Satelitët janë veçanërisht të rëndësishëm për ushtritë moderne, pasi përdoren për komunikime, navigim, zbulim, mbikëqyrje dhe transmetimin e të dhënave.
Për këtë arsye, aftësia për të mbrojtur satelitët e vet dhe, në rast konflikti, për të ndërprerë ose dëmtuar kapacitetet hapësinore të kundërshtarit, po bëhet gjithnjë e më e rëndësishme.
Konfirmimi i fundit nga U.S. Space Force tregon se konkurrenca ushtarake nuk kufizohet më vetëm në tokë, det, ajër dhe hapësirë kibernetike. Hapësira është tashmë një tjetër front i rëndësishëm i rivalitetit strategjik mes fuqive të mëdha.