Parlamenti francez miratoi përfundimisht të martën, më 21 korrik, projektligjin që ndalon aksesin në rrjetet sociale për fëmijët dhe adoleshentët nën moshën 15 vjeç.
Franca bëhet kështu vendi i parë i Bashkimit Europian që miraton një ndalim të përgjithshëm të këtij lloji. Masa, e mbështetur fuqishëm nga presidenti Emmanuel Macron, synon të mbrojë shëndetin mendor dhe zhvillimin e të miturve nga ndikimi i platformave sociale.
Projektligji u miratua fillimisht në Senat me 243 vota pro dhe vetëm dy kundër. Më pas, Asambleja Kombëtare e votoi tekstin me 279 vota pro dhe 81 kundër.
“Emocionet e fëmijëve dhe adoleshentëve tanë nuk janë në shitje dhe nuk duhet të manipulohen nga platformat apo algoritmet”, deklaroi Macron pas votimit.
Zbatimi nis më 1 shtator
Ndalimi pritet të zbatohet nga 1 shtatori 2026 për hapjen e llogarive të reja. Platformat do të kenë një periudhë katërmujore për të verifikuar moshën e përdoruesve dhe për të mbyllur llogaritë ekzistuese që u përkasin personave nën 15 vjeç. Për këto llogari, afati i zbatimit të plotë është 1 janari 2027.
Ministrja franceze përgjegjëse për Inteligjencën Artificiale dhe Çështjet Digjitale, Anne Le Hénanff, deklaroi se të gjithë përdoruesit në Francë do të duhet të kalojnë nëpër një proces verifikimi të moshës.
“Brenda katër muajve, të gjithë francezët do të duhet të vërtetojnë moshën e tyre. Nëse janë nën 15 vjeç, llogaria e tyre do të mbyllet”, tha ministrja.
Ligji nuk parashikon gjoba apo masa të tjera ndëshkuese për fëmijët ose prindërit. Përgjegjësia për verifikimin e moshës dhe bllokimin e aksesit u ngarkohet platformave.
Sistemet që do të përdoren duhet të respektojnë kërkesat për mbrojtjen e të dhënave personale dhe të miratohen nga autoriteti francez i privatësisë.
Çfarë ndodh me YouTube dhe WhatsApp?
Ndalimi nuk do të zbatohet në të njëjtën mënyrë për të gjitha shërbimet digjitale. Enciklopeditë në internet, platformat arsimore dhe shkencore, si dhe shërbimet për zhvillimin dhe shpërndarjen e programeve me burim të hapur, përjashtohen nga masa.
Raportuesja e projektligjit, deputetja Laure Miller e partisë Renaissance, sqaroi se shërbime si YouTube dhe WhatsApp do të preken vetëm për funksionet që kanë karakteristikat e një rrjeti social.
Në YouTube, për shembull, kufizimet mund të prekin publikimin e përmbajtjeve, kanalet, komentet dhe ndërveprimin ndërmjet përdoruesve, por jo domosdoshmërisht shikimin e zakonshëm të videove. Në WhatsApp, shkëmbimi privat i mesazheve nuk pritet të ndalohet.
Telefonat ndalohen edhe në gjimnaze
Projektligji zgjeron gjithashtu ndalimin e përdorimit të telefonave celularë në mjediset shkollore. Ndalimi do të zbatohet edhe në gjimnaze, ndërsa rregulla të ngjashme ekzistojnë tashmë në shkollat fillore dhe në ciklin e ulët të arsimit të mesëm.
Rregulloret e brendshme të institucioneve arsimore do të mund të parashikojnë përjashtime për raste të caktuara.
Kundërshtime për privatësinë dhe zbatimin
Pavarësisht mbështetjes së gjerë në Parlament, disa deputetë kanë ngritur dyshime mbi mënyrën se si do të zbatohet ligji.
Deputeti socialist Arthur Delaporte foli për paqartësi në mekanizmat e verifikimit të moshës dhe paralajmëroi se grupi i tij mund ta dërgojë tekstin për shqyrtim në Këshillin Kushtetues.
Partia e majtë radikale La France Insoumise e kundërshtoi ligjin, duke argumentuar se verifikimi i detyrueshëm i moshës mund të cenojë anonimitetin në internet.
Pikëpyetje ka edhe për përputhshmërinë e masës me legjislacionin e Bashkimit Europian. Komisioni Europian po shqyrton tekstin, ndërkohë që vetë BE-ja po zhvillon një sistem të përbashkët për verifikimin digjital të moshës.
Mbështetësit e ligjit iu referohen përfundimeve të Agjencisë Franceze për Sigurinë Shëndetësore, ANSES, e cila ka paralajmëruar për ndikimet e rrjeteve sociale në shëndetin mendor, gjumin dhe mirëqenien emocionale të adoleshentëve.
Ligji mund t’i nënshtrohet ende kontrollit kushtetues dhe procedurave të nevojshme përpara shpalljes, por qeveria synon që kufizimet për llogaritë e reja të fillojnë me hapjen e vitit shkollor në shtator.
Burimi: