Pas 15 orësh bisedimesh në Bruksel, samiti i BE-së arriti një marrëveshje për një kredi prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën.
Në samit u arrit një marrëveshje për financimin e Ukrainës për periudhën dyvjeçare 2026-2027, njoftoi Presidenti i Këshillit Evropian Antonio Costa nëpërmjet Twitter-it.
“Vendimi për të ndarë 90 miliardë euro për të mbështetur Ukrainën për vitet 2026-2027 është miratuar. Ne e kemi mbajtur angazhimin tonë”, theksoi Antonio Costa.
Paratë do të mblidhen përmes huamarrjes së përbashkët midis 24 prej 27 vendeve të BE-së, por të gjitha duhej të bien dakord për planin sepse ai është i garantuar nga buxheti qendror afatgjatë i BE-së.
Të gjitha vendet e BE-së, përveç Republikës Çeke, Hungarisë dhe Sllovakisë, do të bashkohen dhe do të mbledhin 90 miliardë euro borxh të përbashkët, të mbështetur nga buxheti i BE-së. Këto para do t’i jepen hua Ukrainës gjatë dy viteve të ardhshme.
Kievi do të përdorë më pas dëmshpërblimet e ardhshme të luftës ruse për të shlyer dëmet ndaj BE-së. Dhe nëse Rusia refuzon të paguajë paratë, “Bashkimi rezervon të drejtën për të përdorur” asetet e saj të ngrira shtetërore “për të shlyer kredinë”, shkruhet në deklaratën e përbashkët që vendet lëshuan në fund të bisedimeve udhëheqësit e BE-së.
Kancelari gjerman Friedrich Merz tha se asetet e ngrira të Rusisë në Evropë do të përdoren për të shlyer kredinë ndaj Ukrainës nëse Rusia nuk vendos vullnetarisht ta bëjë këtë kur të përfundojë lufta në Ukrainë.
“Asetet e ngrira ruse do të mbeten të ngrira derisa Rusia t’i paguajë dëmshpërblimet Ukrainës”, tha ai. “Ukraina duhet ta shlyejë kredinë vetëm pasi Rusia të paguajë dëmshpërblimet. Dhe ne e bëjmë shumë të qartë: Nëse Rusia nuk i paguan dëmshpërblimet, ne do t’i përdorim asetet ruse në përputhje të plotë me ligjin ndërkombëtar për të shlyer kredinë”, shtoi Merz.
“Unë supozoj se paratë do të jenë të disponueshme në gjysmën e dytë të janarit më së voni”, tha kancelari gjerman kur u pyet se kur kredia 90 miliardë euro do të vihej në dispozicion të Kievit. Paratë do ta mbajnë vendin mbi ujë gjatë dy viteve të ardhshme, tha Merz, duke shtuar se marrëveshja e udhëheqësve të BE-së është “lajm i mirë për Ukrainën dhe lajm i keq për Rusinë”.
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, përshëndeti marrëveshjen e Këshillit Evropian për të përmbushur “nevojat urgjente të financimit të Ukrainës për dy vitet e ardhshme”.
“Shtetet anëtare ranë dakord të financojnë Ukrainën përmes huamarrjes së BE-së në tregjet e kapitalit, duke siguruar 90 miliardë euro gjatë dy viteve të ardhshme. Kjo do të bëhet përmes “bashkëpunimit të përforcuar”, të mbështetur nga kufiri i buxhetit të BE-së dhe bazuar në një marrëveshje unanime për të ndryshuar Kornizën Financiare Shumëvjeçare aktuale”, shpjegoi von der Leyen.
Ashtu si me kredinë e dëmshpërblimeve, Ukraina do të duhet ta shlyejë kredinë vetëm nëse merr dëmshpërblime lufte nga Rusia. Deri atëherë, asetet ruse do të mbeten të ngrira dhe BE-ja vazhdon të rezervojë të drejtën për të përdorur paratë nga fondet ruse për të financuar kredinë.
Financimi i Ukrainës pas vitit 2027 do të jetë pjesë e diskutimit të vazhdueshëm mbi Kornizën Financiare Shumëvjeçare të ardhshme (2028-2034).