Me 502 vota pro dhe 120 kundër, Parlamenti Europian miratoi raportin mbi ecurinë e progresit të Shqipërisë për vitet 2023 dhe 2024. Miratimi vjen një ditë pasi Parlamenti Europian debatoi mbi raportin për Shqipërinë, i hartuar nga raportuesi Andreas Schieder.
Parlamenti Evropian i kërkon Shqipërisë të ruajë reformën në drejtësi dhe të mos cenohet pavarësia e SPAK. Në seancën e një dite më parë, Marta Kos, Komisionerja për Zgjerim, tha se bisedimet për anëtarësim të vendit tonë po ecin me një ritëm të paparë, por në çdo rast të bazuar në meritë.
Eurodeputetët përshëndesin synimin për mbylljen e negociatave të Shqipërisë deri në vitin 2027, ndërsa bëjnë thirrje për përshpejtimin e reformave dhe forcimin e institucioneve demokratike.
Miratimi i raportit u përshëndet edhe nga kryetarja e Kuvendit, Elisa Spiropali, e cila thotë se është një vlerësim për progresin e Shqipërisë në rrugën drejt BE. Kryeparlamentarja thekson se mirëpresin rekomandimet për të thelluar më tej reformat.
“Ky raport përbën një vlerësim të rëndësishëm politik dhe institucional të progresit të Shqipërisë në rrugën drejt anëtarësimit në Bashkimin Europian dhe konfimon mbështetjen e gjerë që procesi i zgjerimit gëzon në Parlamentin Europian. Ne mirëpresim raportin e Parlamentit Europian, vlerësojmë rolin e tij konstruktiv dhe mbështetës, dhe falënderojmë eurodeputetët për ndjekjen me vëmendje të zhvillimeve në Shqipëri dhe në rajonin e Ballkanit.
Në mënyrë të veçantë, dëshiroj të ritheksoj mirënjohjen tonë për raportuesin për Shqipërinë, Andreas Scheider, për angazhimin e njëmëndtë, qasjen objektive dhe të balancuar si ndaj të arritjeve ashtu dhe sfidave që kemi përpara dhe mbi të gjitha bashkëpunimin e përpjekjet e përbashkëta. Ne vlerësojmë gjuhën inkurajuese të raportit, si në pasqyrimin e qartë të reformave dhe arritjeve të Shqipërisë në dy vitet e fundit, ashtu edhe për fushat ku ka nevoje të bëjmë më shumë, më shpejt e më mirë”, shkruan Spiropali.
Ministri i shtetit për Marrëdhëniet me Parlamentin, Taulant Balla shprehet se “kryefjala e raportit të këtij viti është fakti se Shqipëria është në krye të vendeve të Ballkanit Perëndimor në këtë proces.”
“Me 502 vota nga 686 prezentë në sallë, Parlamenti Europian miratoi Raportin 2023-2024 për Shqipërinë, i hartuar nga eurodeputeti austriak Andreas Schieder. Mirënjohje grupeve të mëdha politike në PE dhe Komisionit Europian për mbështetjen e qartë të anëtarësimit të Shqipërisë brenda kësaj dekade në BE. Kryefjala e raportit të këtij viti është fakti se Shqipëria është në krye të vendeve të Ballkanit Perëndimor në këtë proces”, shkruan Balla.
Duke mirëpritur synimin e Shqipërisë për përfundimin e negociatave të anëtarësimit deri në vitin 2027 dhe përparimin e bërë deri më tani, eurodeputetët theksojnë nevojën urgjente për të intensifikuar reformat. Prioritetet kryesore përfshijnë forcimin e pavarësisë së gjyqësorit, luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar, si dhe mbrojtjen e të drejtave themelore. Marta Kos, Komisionere e Bashkimit Europian për Zgjerim kërkoi një ditë më parë që reforma në drejtësi të mos preket.
Dialog politik dhe kundër ndikimeve të huaja
Raporti nënvizon polarizimin e vazhdueshëm politik të shënuar nga retorika konfrontuese dhe bën thirrje për një dialog më konstruktiv dhe gjithëpërfshirës politik. Eurodeputetët shprehin shqetësim serioz për ndikimet e huaja të dëmshme, veçanërisht nga burime të lidhura me Kremlinin, që kërcënojnë institucionet demokratike dhe aspiratat e Shqipërisë për anëtarësim në BE.
Procesi zgjedhor dhe reformat në drejtësi
Raporti reflekton mbi zgjedhjet parlamentare të majit 2025, të cilat përshkruhen si konkurruese, por të zhvilluara në një mjedis shumë të polarizuar, me shqetësime për përdorimin e burimeve administrative. Eurodeputetët i bëjnë thirrje partive politike shqiptare të angazhohen për reforma zgjedhore gjithëpërfshirëse në përputhje me rekomandimet e OSBE/ODIHR dhe Komisionit të Venecias.
Përparimi i bërë në reformat në drejtësi dhe hetimet ndaj korrupsionit në nivele të larta mirëpriten, megjithatë ndërhyrjet politike mbeten një sfidë. Eurodeputetët bëjnë thirrje për përpjekje të vazhdueshme për të garantuar pavarësinë e gjyqësorit dhe për të rritur llogaridhënien.
