Pak ditë më parë kryeminitri Edi Rama zhvilloi një takim në Greqi me kryeministrin grek Kyriakos Mitsotakis.
Ky takim krijoi debate të shumta ku aktorë politikë e akuzuan se dop të ‘shesë detin’. Në lidhje me këtë media greke ‘Ekathemerini’ ka bërë një shkrim të gjatë rreth këtij takimi.
Në një shkrim të gjatë gazetari ka shtruar edhe një pyetje, “A do të guxojë Rama të hapë një çështje kaq të nxehtë në prag të zgjedhjeve kur e gjithë opozita dhe Presidenti Meta e akuzojnë atë se po përgatitet të “shesë detin”, pra të kryejë “tradhti kombëtare”?
Një burim i lartë diplomatik grek, tha se “propozimi ynë do të jetë i tillë që do të jetë shumë e vështirë ta refuzosh” dhe shprehu vlerësimin e saj që edhe në mes të një atmosfere të zjarrtë elektorale në Shqipëri, diskutimet mund të fillojnë.
Artikulli i plotë:
Të Premten, 11 Shtator, Edi Rama inspektoi ndërtimin e shtëpive në zonën e Tiranës për të strehuar viktimat e tërmetit dhe në mesditë ai u pa duke hipur në një avion privat dhe duke u larguar në një drejtim të panjohur.REPORT AD
Në orën 5 të pasdites, u bë me dije se ai ishte larguar me urgjencë për t’u takuar me Erdogan.
Më pas herët në mëngjes u bë me dije nga mediat greke që Rama do të vinte në Athinë të Martën, 16 Shtator për të folur në konferencën e ‘Economist’ dhe me rastin që ai gjithashtu do të takohej me Kyriakos Mitsotakis, diskutimet në arenën politiko-diplomatike.
“Linja Erdogan”
Shumica kanë menduar se vizita do të ishte “kufiri” që supozohej të vendosej nga “vëllai i madh” Erdogan, në funksion të diskutimeve me udhëheqësit grek për shënjimin e zonave detare. Disa menduan se Erdogan do të dërgonte Ramën si ndërmjetës për t’i dhënë një mesazh Mitsotakis kur të takohej në Athinë.
Vetë Rama përdori podiumin e konferencës për të thënë se ishte krenar për miqësinë e tij me Erdogan dhe për të siguruar në emër të tij se presidenti turk i donte grekët.
Vizita nuk e bën udhëheqësin shqiptar “të dyshimtë” nga pala greke. Anulimi i marrëveshjes për caktimin e kufijve të EEZ midis dy vendeve në 2009, mbart gjurmë nga ana e Turqisë dhe tani kjo është çështja e para që do të diskutohet në agjendën greko-shqiptare. Tonet e ashpra të Erdogan kundrejt Ramës në rezidencën e tij, disa orë para se të udhëtonte në Athinë, kanë ngritur dyshime nëse ishin vërtet “këshilla” nga ana e presidentit turk.
Dora Bakojanis ia “përplasi në fytyrë” Ramës, duke i thënë në konferencë “ne e dimë se Turqia ishte kundër marrëveshjes” dhe ish-Kryeministri Sali Berisha tha kur u pyet nëse Turqia ndikoi në vendimin e anulimit të Gjykatës Kushtetuese të vitit 2009: Absolutisht. Nuk mund të ketë dyshim. Njeqind per qind”.
Admirali turk tashmë në pension Xhihad Yaiçi, një mbështetës i “Vendlindja Blu”, zbuloi gjithashtu në një intervistë me një gazetë lokale qershorin e kaluar se Ankara kishte ndërhyrë për të anuluar marrëveshjen, “duke paralajmëruar” Greqia po mashtron “.
Edi Rama, gjatë konferencës e mohoi faktin se Turqia kishte ndërhyrë në anulimin e marrëveshjes së vitit 2009, duke pretenduar se ai ka bërë thirrje për ta çuar çështjen në Gjykatën Kushtetuese për shkak të presionit nga “super-patriotët” në vendin e tij, të cilët e akuzonin se deti po u shitet grekëve.
“Misteret e Marmarasë” mund të zgjidhen me fillimin e dialogut Athinë- Tiranë për zonat detare, gjithashtu do të verifikohet nëse palës shqiptare i është vendosur një kufi nga Erdogan, kryesisht në çështjet e ishujve ( Othonoi, Erikousa) dhe ishujt shkëmbor pranë Korfuzit, të cilat janë pika kyçe e diskutimeve.
A mund të fillojnë menjëherë bisedimet për EEZ? Rama tha se “herët ose vonë do të arrijmë një pikëpamje të përbashkët mbi zonat detare” dhe sugjeroi që çështjet të zgjidhen ose me ndihmën e vendeve të treta ose në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë në Hagë.
Sidoqoftë, Shqipëria ka hyrë në fazën e zgjedhjeve që pritet të jenë me 25 Prill dhe klima politike është tashmë shpërthyese, sidomos pas njoftimit të Athinës për të zgjatur me 12 milje ujërat territoriale.
A do të guxojë Rama të diskutojë një çështje kaq të nxehtë në prag të zgjedhjeve kur e gjithë opozita dhe Presidenti Meta e akuzojnë atë se po përgatitet të “shesë detin”, domethënë të tradhtojë vendin?
Në bazë të një burimi nga një diplomatik i lartë grek, të cilit “K” i bëri pyetjen se: Propozimi ynë do të jetë i tillë aq sa do të jetë shumë e vështirë ta refuzosh atë” dhe tha se pavarësisht se Shqipëria ndodhet në një situatë të zjarrtë elektorale diskutimet mund të fillojnë.
Pika e fillimit
Ai nuk pranoi të fliste nëse ata do t’i referoheshin marrëveshjes së vitit 2009, në bisedimet e bëra gjatë mandatit të Ministrit të Jashtëm Tsipras, dhe mandatit të Ministrit Kotzia dhe Busati, ose për të filluar një tabula rasa.
Kryeministri Rama tha nga podiumi i Economist se “ne kemi një bashkëpunim strategjik me Greqinë dhe Turqinë” dhe se ai nuk mendon se Shqipëria “është midis një çekiçi dhe një hekuri”.
Pjesërisht, ai nuk po gabon, pasi Greqia dhe Turqia nuk po “luftojnë” në korridoret e Korfuzit, megjithëse përcaktimi i zonave detare të Greqisë dhe Shqipërisë mund të ndikojë gjithashtu në Kastellorizo për sa i përket ndikimit të ishujve Liliputian atje.
Sidoqoftë, i takon të vendosë nëse do të veprojë në kontekstin e ideatit dhe solidaritetit të përbashkët europian ose të veprojë në bazë të interesave të një vendi të tretë, jo-europian që kërcënon një shtet anëtar.
Me fjalë të tjera, ai nuk mund të kërkojë, dhe me të drejtë të bashkohet me BE-në dhe në të njëjtën kohë të jetë në përputhje me politikat e Turqisë që Europa e Bashkuar aktualisht po kundërshton në Egje dhe në Mesdheun Lindor.
Populli shqiptar parashikon të ardhmen në Evropën e Bashkuar, dhe jo një model i llojit të Erdogan, dhe as një “atdhe blu” neo-Osman, të cilin, siç deklaroi ai gjatë një udhëtimi në Tiranë, kufijtë do të arrijnë deri në brigjet e Adriatikut, përfshirë Shqipërinë!
Në fund të fundit, vetë Rama është ai që ka marrë përsipër barrën e udhëheqjes së vendit të tij në BE dhe në fakt pret të marrë një datë të saktë për fillimin e negociatave me miratimin dhe ndihmën e Greqisë.
Prandaj, ai nuk mund të shkelë në dy “anije” që projektojnë deklarata pompoze të tilla si “ne jemi në bashkëpunim strategjik me Greqinë dhe Turqinë”.
Në një moment, ai do të përballet me dilemën “e Europës së Bashkuar të Erdoganit ose me Turqinë?” dhe do të duhet të vendosë me kë të shkojë dhe me kë të largohet.
Është e kuptueshme që Athina, e ka në duar letrën e fortë evropiane, në një negociatë me vendin mik duhet të marrë parasysh dhe të respektojë interesat e saj kombëtarë.