Luftëtarët talebanë hynë në pallatin presidencial të Afganistanit disa orë pasi Presidenti Ashraf Ghani u largua nga vendi, duke shënuar një moment historik në marrjen e kontrollit nga grupi kryengritës.
Duket se përfaqësuesit talebanë biseduan me qeverinë për orë të tëra se kush do të sundonte kombin. Më pas situata vijoi me përparimin e shpejtë të grupit militant në të gjithë vendin, ku morën pushtetin në mbi dhjetëra qytete kryesore, shpesh me pak ose aspak rezistencë.
Kush janë talebanët?
Taleban është një organizatë sunite islamike që veprojnë kryesisht në Afganistan dhe Pakistan.
Ata u formuan në 1994 nën udhëheqjen e Mullah Mohammed Omar disa vjet pasi Bashkimi Sovjetik u tërhoq nga Afganistani. Ata ishin anëtarë të luftëtarëve afganë të rezistencës, të njohur kolektivisht si muxhahedinë, të cilët ishin studentë të Omarit.
Talebanët, në Pashto, janë shumësi i Talibit, që do të thotë student. Qëllimi i grupit është të imponojë interpretimin e tij të ligjit islam në Afganistan dhe të heqë ndikimin e huaj nga vendi, shkruan CNN.
Grupi filloi të fitonte terren në 1994 dhe kapi kryeqytetin Kabul në shtator të vitit 1996. Ata kishin një prani kontrolluese në vend midis 1996 dhe 2001.
Gjatë atyre viteve, grupi vendosi ligje të rrepta islame ndaj popullit afgan. Gratë duhej të mbanin mbulesa kokë e këmbë, nuk lejoheshin të ndiqnin shkollën ose të punonin jashtë shtëpisë dhe u ndalohej të udhëtonin vetëm. Televizioni, muzika dhe festat joislame u ndaluan gjithashtu.
Omar udhëhoqi talebanët nga mesi i viteve 1990 deri në vdekjen e tij në 2013. Omar krijoi një marrëdhënie me Osama Bin Laden në 1997.
Më pak se një muaj pasi terroristët e lidhur me Al Kaedën kryen sulmet e 11 shtatorit, forcat amerikane dhe aleatët filluan pushtimin e Afganistanit të quajtur Operacioni Qëndrueshmëria e Lirisë, për të ndaluar talebanët të sigurojnë një strehë të sigurt për Al Kaedën dhe për të ndaluar ato të Al Kaedës të përdorinin Afganistanin si bazë e operacioneve për aktivitetet terroriste.
Më 7 dhjetor 2001, talebanët humbën kështjellën e tyre të fundit të madhe kur ra qyteti i Kandahar.