Një dokument sekret rus, i siguruar nga The New York Times dhe i kapur nga pala ukrainase, zbulon përmasat e një plani që synon të paralizojë furnizimin me energji elektrike, ujë dhe ngrohje në qytetet kryesore të Ukrainës.
Sipas dokumentit, arsenali i parashikuar për këtë operacion përfshin 70 raketa balistike, 720 dronë me rreze të gjatë veprimi dhe 150 bomba të drejtuara, me objektiv Kievin, Kharkivin dhe Odesën.
Plani, të cilin Kievi ua ka paraqitur partnerëve evropianë, synon të eliminojë deri në 90% të kapacitetit të prodhimit të energjisë elektrike dhe furnizimit me ngrohje në këto tri qytete. Megjithatë, ky vlerësim pasqyron llogaritjet e autorëve të planit dhe jo një rezultat të garantuar.
Strategjia ruse, sipas analizës së publikuar, synon të godasë infrastrukturën jetike për të rënduar kushtet e jetesës së civilëve, në një kohë kur përparimet ushtarake në terren mbeten të vështira.
Furnizimi me ujë në kryeqytetin ukrainas varet drejtpërdrejt nga energjia elektrike, e cila nevojitet për funksionimin e pompave, shpërndarjen e ujit dhe largimin e ujërave të zeza. Sistemi i ujësjellësit përpunon rreth 700 milionë litra ujë në ditë dhe është ndër konsumatorët më të mëdhenj të energjisë elektrike në qytet.
Më 14 tetor, shumë banesa në Kiev mbetën pa energji elektrike ose ujë, ndërsa raketat goditën të tri impiantet e bashkëprodhimit të qytetit. Edhe para këtyre sulmeve, kapaciteti i tyre kishte rënë nga rreth 1.3 gigavat në 500 megavat, duke e bërë kryeqytetin gjithnjë e më të varur nga furnizimet e jashtme me energji.
Serhii Horkutsenko, zëvendësdrejtor i kompanisë së ujësjellësit Kyivvodokanal, kujton se gjatë muajve të parë të pushtimit rus furnizimi me ujë në Kiev u përgjysmua. Sipas tij, situata aktuale është edhe më e rëndë, pasi Rusia ka ndryshuar taktikat e sulmeve, ndërsa infrastruktura ukrainase është dobësuar nga vite bombardimesh dhe riparimesh të vazhdueshme.
Një nga kërcënimet më serioze lidhet me sistemin e kanalizimeve. Në rast të ndërprerjes së energjisë elektrike, ujërat e zeza nuk mund të pompohen drejt impianteve të trajtimit, duke rrezikuar përhapjen e ndotjes në qytet.
“Nëse sistemi i kanalizimeve ndalon së funksionuari, do të kemi një katastrofë epidemiologjike brenda tre ditësh”, paralajmëron Horkutsenko.
Një pikë veçanërisht e ndjeshme është impianti i trajtimit të ujërave të zeza në Bortnychi, i vetmi i këtij lloji që i shërben kryeqytetit. Sipas Mykhailo Yatsuk, drejtor i Institutit për Problemet dhe Sanimin e Ujit, impianti është goditur më parë nga dronë dhe raketa, ndërsa dëmtimi i stacioneve të pompimit mund të vërë në rrezik funksionimin e të gjithë sistemit.
Përveç ndërprerjeve të energjisë dhe ujit, temperaturat e ulëta mund ta përkeqësojnë më tej situatën. Në temperatura rreth minus 10 gradë Celsius, tubat e ujit brenda ndërtesave mund të ngrijnë, duke bërë që furnizimi të mos rikthehet menjëherë edhe pas riparimit të rrjetit elektrik.
Në rrjetin e ujësjellësit të Kievit funksionojnë aktualisht 103 gjeneratorë, por kryebashkiaku Vitali Klitschko paralajmëron se ata nuk mund të sigurojnë energji pa ndërprerje.
Ndërkohë, ekspertja e energjisë Viktoria Voytsitska ka ngritur shqetësime për vonesat në përgatitjet për furnizime të qëndrueshme, të cilat, sipas saj, mund të realizohen vetëm në pranverën e vitit 2027.
Me afrimin e dimrit, autoritetet ukrainase përballen kështu me sfidën e mbrojtjes së infrastrukturës jetike dhe garantimit të shërbimeve bazë për miliona banorë, ndërsa sulmet ndaj rrjetit energjetik rrezikojnë të kthehen në një krizë të gjerë humanitare.