Përdorimi i tepruar i inteligjencës artificiale në vendin e punës mund të ketë pasoja të papritura për shëndetin mendor të punonjësve. Studiues nga Harvard University paralajmërojnë për një fenomen që e kanë quajtur “djegie e trurit nga IA”, një gjendje lodhjeje mendore që shfaqet pas përdorimit intensiv të sistemeve të inteligjencës artificiale
Sipas studimit, i cili përfshiu më shumë se 1,400 punonjës amerikanë me kohë të plotë në kompani të mëdha, rreth 14% e pjesëmarrësve raportuan simptoma të të ashtuquajturës “mjegull truri” pas ndërveprimit të shpeshtë me mjetet e inteligjencës artificiale. Simptomat më të zakonshme përfshijnë vështirësi në përqendrim, vendimmarrje më të ngadaltë dhe dhimbje koke.
Fenomeni duket se po bëhet gjithnjë e më i zakonshëm, pasi shumë kompani po u kërkojnë punonjësve të krijojnë dhe të monitorojnë agjentë të inteligjencës artificiale që mund të kryejnë detyra me pak mbikëqyrje njerëzore. Sipas studiuesve, në vend që këto mjete të kursejnë kohë për punë më të rëndësishme, punonjësit shpesh përballen me nevojën për të kaluar vazhdimisht nga një platformë në tjetrën, gjë që rrit lodhjen mendore.
Cilat detyra shkaktojnë më shumë lodhje?
Studimi zbuloi se mbikëqyrja e sistemeve të inteligjencës artificiale është një nga detyrat më të lodhshme. Punonjësit që kontrollonin dhe verifikonin rezultatet e një sistemi IA raportuan 12% më shumë lodhje mendore krahasuar me ata që nuk merreshin me këtë proces. Arsyeja kryesore duket të jetë mbingarkesa me informacion, pasi punonjësit duhet të përpunojnë dhe menaxhojnë shumë të dhëna njëkohësisht.
Gjithashtu, studiuesit zbuluan se produktiviteti bie kur një person përdor më shumë se tre mjete të inteligjencës artificiale në të njëjtën kohë. Pjesëmarrësit që përjetuan “djegie truri” raportuan 39% më shumë gabime serioze në punë krahasuar me kolegët e tyre që nuk ndiheshin të lodhur mendërisht.
Ky fenomen është veçanërisht i përhapur te profesionistët që punojnë në fusha si marketingu, inxhinieria, financa dhe teknologjia e informacionit.
Megjithatë, studiuesit theksojnë se inteligjenca artificiale nuk është domosdoshmërisht negative. Kur përdoret për të zëvendësuar detyra të përsëritura dhe rutinë, ajo mund të ndihmojë në uljen e stresit dhe lodhjes. Prandaj, ekspertët nënvizojnë se çelësi qëndron te përdorimi i balancuar dhe i zgjuar i teknologjisë, në mënyrë që të ruhet produktiviteti pa rrezikuar mirëqenien mendore të punonjësve.