Perspektiva për shumicën e tregjeve kryesore të banesave është përmirësuar nga tre muaj më parë, pavarësisht normave të larta të interesit, sipas sondazheve të Reuters nga analistët e pronave, të cilët kryesisht ishin të ndarë nëse përballueshmëria do të përkeqësohej apo jo.
Çmimet e shtëpive u rritën me një ritëm të vrullshëm në të gjithë botën e zhvilluar gjatë pandemisë COVID – në disa raste me më shumë se 50% – por kanë rënë gjatë vitit të kaluar me shuma modeste pasi bankat qendrore ngritën normat e interesit.
Kostot më të larta të huamarrjes kanë bërë vetëm një goditje të vogël në tregun normalisht të ndjeshëm të normave të interesit të banesave, megjithatë, papunësia ende e ulët dhe një rritje e imigracionit pas pandemisë e kanë mbajtur kërkesën të fortë mes ofertës së ngushtë të vazhdueshme.
Sondazhet e Reuters me rreth 100 analistë të kryera nga 15 maji deri më 5 qershor treguan se çmimet e banesave në SHBA, Kanada, Gjermani, Australi dhe Zelandën e Re ose stagnojnë ose kanë rënë më pak se sa kishin parashikuar analistët tre muaj më parë. Perspektiva ka ndryshuar pak për Britaninë dhe Indinë ku çmimet kanë vazhduar të rriten.
“Ne zbulojmë se oferta shumë e ulët për banesa, bilancet më të forta të familjeve… dhe mbështetja nga rikthimi i imigracionit po kontribuojnë të gjitha në elasticitetin e fundit të çmimit të banesave,” vunë në dukje analistët në Goldman Sachs.
“Parashikimet tona relativisht të ashpra për normat e banesave dhe mundësia që ne nuk e kemi parë ende ndikimin e plotë të normave më të larta të hipotekave sugjerojnë që rreziqet për rritjen e çmimit të banesave mbeten në rënie në shumicën e vendeve.”
Analistët në të gjithë tregjet e mbuluara, të cilët iu përgjigjën një pyetjeje shtesë, ishin pothuajse të ndarë në përballueshmërinë e blerjes për blerësit për herë të parë, me 45 që thanë se do të përkeqësohej dhe 43 thanë se do të përmirësohej.
Ekspertët mendojnë se fitimet e forta të pagave gjatë vitit të kaluar i kishin mbajtur shumë tregje banesash elastike pavarësisht kostove dukshëm më të larta të huamarrjes. Rëniet maksimale për pothuajse të gjitha tregjet e banesave të anketuara u ulën nga anketa e marsit.
Megjithatë, me rrezikun e lartë të recesionit në ekonomitë e mëdha këtë vit, një shumicë e vogël analistësh, 43 nga 81, të cilët iu përgjigjën një pyetjeje të veçantë thanë se një rënie e konsiderueshme kishte më shumë gjasa për çmimet e shtëpive sesa një rikthim i dukshëm.
Çmimet e shtëpive në Kanada dhe Zelandën e Re u parashikuan të bien përkatësisht me rreth 9% dhe 8%, për vitin, më së shumti ndër ekonomitë e zhvilluara. Në Gjermani, rënia e pritur ishte 5.5%. Çmimet e banesave britanike dhe amerikane pritej të bien rreth 3% dhe ato të Australisë të jenë të sheshta për të gjithë vitin 2023. Çmimet mesatare të shtëpive pritet të rriten rreth 6% në Indi.
Çmimet e banesave po rriten tashmë në disa tregje, duke komplikuar përpjekjet e bankave qendrore për të vënë nën kontroll inflacionin e përgjithshëm pasi kostot e qirasë mund të përbëjnë rreth një të tretën e shportës së inflacionit.