Koronavirusi është sezonal dhe përhapet sipas kushteve të caktuara klimaterike. Ky është përfundimi i një studimi të ri.
Hulumtuesit zbuluan se zonat e prekura fillimisht nga shpërthimi ishin në një njëjtën gjerësi gjeografike, si Wuhan dhe Daegu në Azi, Milano dhe Parisi në Europë dhe Seattle në SHBA.
Gjithashtu, ajo që i bashkon këto qytete është edhe temperatura e ftohtë dhe niveli i ulët i lagështisë nga janari në mars.
Kjo duket se nënkupton që koronavirusi sillet në mënyrë të ngjashme me viruset e frymëmarrjes sezonale siç është gripi.
Grupi i studiuesve nga Universiteti i Mjekësisë në Maryland, SHBA, deklaruan se harta e publikuar prej tyre do të ndihmojë shkencëtarët dhe politikëbërësit të parashikojnë se ku dhe kur do të ndodhin shpërthime, në mënyrë që ata të ndalojnë sëmundjen vdekjeprurëse në fillimet e veta para se të jetë vonë.
Për studimin, i botuar në JAMA Network Open, ekipi mblodhi të dhëna klimatike nga 50 qytete në të gjithë botën midis janarit dhe marsit 2020.
Tetë qytete me përhapje të konsiderueshme të virusit – Daegu, Koreja e Jugut; Madrid, Spanjë; Milano, Itali; Paris, Francë; Qom, Iran; Seattle, SHBA; Tokio, Japoni; dhe Ëuhan, Kinë, u krahasuan me 42 qytete që u prekën pak ose aspak nga virusi.
Të dhënat e klimës, të tilla si temperaturat dhe lagështia, erdhën nga Qendra Europiane për Parashikimet e motit me rreze të mesme reanalizë ERA-5.
Nga nëntori 2019 deri në mars 2020, tetë qytetet që kishin përhapje të konsiderueshme ishin të gjitha në një brez të ngushtë gjerësish, midis 30°N dhe 50°N.
Sidoqoftë, COVID-19 ishte i pasuksesshëm në përhapjen sa më gjerësisht midis qyteteve në veri të këtij grupi siç është në Moskë, Rusi, e cila ulet në 56.0°N, dhe në jug si në Bangkok, Tajlandë, duke ulur në 13.7°N.
Rezultatet treguan se në janar 2020 në Wuhan dhe në shkurt 2020 në shtatë qytetet e tjera, temperatura mesatare në stacionet e motit të aeroportit ishte midis 39F (4C) dhe 48F (9C).
Temperaturat mesatare 20 deri 30 ditë para vdekjes së parë të komunitetit në secilin qytet ishin afërsisht të njëjta, duke filluar nga 37F (3C) deri 48F (9C).
Qytetet kishin edhe të njëjtën bazë lagështie specifike, ose avujt në një unitet lagështie ajri në gramë për kilogramë.
Ekipi thotë se gjetjet tregojnë se pse rreziku i përhapjes së komunitetit në zonat e prekura, si Azia Qendrore, Kaukazi, Evropa Lindore dhe Qendrore, Mbretëria e Bashkuar, SH.B.A.-ja verilindore dhe mesperëndimore, dhe Kolumbia Britanike ishte gjatë dimrit.
Studimi gjithashtu tregon se koronavirusi sillet në mënyrë të ngjashme me një virus sezonal të frymëmarrjes, siç është gripi, që arrin pikun në mot të ftohtë dhe po shuhet në ato më të ngrohta.
Përveç zgjatjes së jetës së virusit, temperaturat e ftohta dhe lagështia e ulët gjithashtu mund të ndikojnë se sa shpejt rritet në zgavrën e hundës dhe imunitetin e dëmtuar, duke lejuar që virusi të përhapet dhe të lëvizë në të gjithë trupin.
“E gjithë kjo tregon për një lidhje të drejtpërdrejtë të mundshme midis temperaturës dhe mbijetesës mjedisore dhe përhapjes së SARS-CoV-2”, përfunduan autorët.
“Duke përdorur modelimin e motit, mund të jetë e mundur të vlerësohen rajonet që ka të ngjarë të jenë në një rrezik më të lartë të përhapjes së konsiderueshme të komunitetit të COVID-19 në javët e ardhshme, duke lejuar përqendrimin e përpjekjeve të shëndetit publik në mbikëqyrje dhe kontrollim”.