Bashkimi Europian ka njoftuar se procesi i anëtarësimit për Ukrainën dhe Moldavinë do të nisë zyrtarisht javën e ardhshme. Në një takim në Bruksel të premten, 12 qershor, ambasadorët e 27 vendeve anëtare të BE-së ranë dakord që negociatat me dy vendet të rinisin zyrtarisht në Luksemburg të hënën, 15 qershor.
Udhëheqësit e BE-së kishin vendosur që të hapnin bisedimet e anëtarësimit me Ukrainën dhe Moldavinë në dhjetor të vitit 2023, por procesi u pezullua për shkak të kundërshtimit të Hungarisë, në atë kohë nën drejtimin e kryeministrit pro-rus Viktor Orban.
Si Ukraina ashtu edhe Moldavia e shohin anëtarësimin në BE si një garanci shtesë sigurie përballë agresionit rus. Moska, nga ana tjetër, këmbëngul se mbajtja nën ndikim e “zonës së saj të afërt”, term që përdor për shtetet post-sovjetike, është thelbësore për sigurinë e saj kombëtare.
“Shtetet anëtare ranë dakord të hapin grupin e parë të negociatave të anëtarësimit me Ukrainën dhe Moldavinë”, thuhet në një deklaratë të përbashkët të presidentit të Këshillit Europian Antonio Costa dhe presidentes së Komisionit Europian Ursula von der Leyen në rrjetet sociale.
Qeveria e re e Hungarisë, e cila mori detyrën në maj, pranoi javën e kaluar të tërheqë veton e vendosur më parë nga Orban, duke i hapur rrugë rifillimit të procesit të anëtarësimit.
“Ky është një vlerësim për vendosmërinë, guximin dhe punën e palodhur të të dyja vendeve në zbatimin e reformave, edhe përballë sfidave të mëdha“, deklaruan Costa dhe von der Leyen.
“Zgjerimi është një zgjedhje strategjike”, shtuan ata, duke theksuar se “në një botë të karakterizuar nga pasiguria në rritje, një Bashkim Europian më i madh është në interesin e përbashkët.”
Negociatat e anëtarësimit me Ukrainën u hapën zyrtarisht në qershor 2024, duke nisur një proces kompleks që zakonisht zgjat vite dhe përfshin bisedime në fusha të ndryshme, nga bujqësia deri te shteti i së drejtës. Ky hap u konsiderua kryesisht simbolik dhe një shenjë e fortë mbështetjeje për Ukrainën pas pushtimit rus në vitin 2022.
Kryeministri i ri hungarez Peter Magyar arriti javën e kaluar një marrëveshje me Kievin për të drejtat e pakicës hungareze në Ukrainë, një çështje që prej kohësh ka qenë burim tensioni mes dy vendeve.
Megjithatë, Magyar ka deklaruar se Hungaria nuk mbështet një procedurë të përshpejtuar për anëtarësimin e Ukrainës në BE. Ai ka thënë se Budapesti do të organizojë një referendum për këtë çështje, nëse Ukraina arrin të mbyllë të 33 kapitujt e negociatave brenda 10-15 viteve.
Bisedimet do të nisin të hënën me hapjen e kapitullit të parë të procesit, i njohur si “bazat”. Ky kapitull përfshin parimet themelore, si shteti i së drejtës, të cilat vendet kandidate duhet t’i përmbushin gjatë procesit të anëtarësimit në BE.