Një rast i pazakontë raportohet ku një emigrant shqiptar etnik i lindur dhe rritur në Serbi, i burgosur për kultivim kanabisi në Britani do të qëndrojë në Angli pasi pretendoi se nuk mund të flistë më gjumën amëtare.
Çlirim Kukaj, 30 vjeç, apeloi me sukses dëbimin me arsyetimin se kthimi në vendin e tij të lindjes do të shkelte të drejtat e tij njerëzore pasi ai nuk fliste më serbisht dhe mund të fliste vetëm në shqip. Avokatët e Kukajt pohuan se kjo do të thoshte se ai nuk mund të integrohej përsëri në shoqërinë serbe nëse do të dëbohej nga Home Office. Ai u largua nga Serbia në moshën 13-vjeçare dhe hyri ilegalisht në Britani përpara se t’i jepej leja e pacaktuar për të qëndruar shtatë vjet më vonë.
Gjyqtarja e gjykatës së imigracionit, Fiona Lindsley, e lejoi apelin e Kukajt “për arsye të të drejtave të njeriut”, pavarësisht pretendimeve nga Home Office se ai jeton me vëllain e tij, një serb, se ai kishte mbijetuar në Serbi deri në moshën 13-vjeçare dhe se shqipja është gjuhë zyrtare e pakicës në Serbi. Zbulimi do të ringjallë thirrjet për një rishikim të ligjeve të të drejtave të njeriut.,”Kjo tregon pse ne kemi nevojë për reforma urgjente të sistemit të azilit dhe ligjeve të të drejtave të njeriut për të lejuar dëbimin e shpejtë dhe efektiv të kriminelëve të rrezikshëm,” tha një deputet i lartë i konservatorëve. Kukaj hyri në Britani “në mënyrë klandestine” më 10 prill 2007 pasi kaloi 13 vitet e para të jetës së tij në Serbi. Kërkesa e tij për azil u refuzua, por atij iu dha leja për të qëndruar deri më 5 qershor 2010. Ai ishte ende në MB në prill 2014 kur iu dha leja e pacaktuar për të qëndruar.
Gjashtë vjet më vonë, ai u dënua për përfshirje në prodhimin e kanabisit në qershor 2020 pas një bastisje të policisë, e cila gjeti 580 bimë kanabisi me vlerë rreth 500,000 £ në një pronë në Hardwick në Cambridgeshire. Kukaj pohoi se nuk i kishte mbjellë, por tha se ishte paguar me para në dorë për t’i kultivuar ato. Sipas policisë, kjo ishte pjesë e shpërndarjes së drogës në shkallë të gjerë.
Brenda tre muajve që Kukaj u burgos për 18 muaj, Priti Patel, atëherë sekretar i Brendshëm, e paralajmëroi atë se do të dëbohej. Por brenda një muaji, avokatët pretenduan se largimi i tij nga Britania e Madhe do të ishte shkelje e të drejtave të tij njerëzore. Një gjykatë e nivelit të parë mbështeti apelin e tij, të cilin Zyra e Brendshme e kundërapeloi.
Apeli ‘plotësisht racional’
Sipas dokumenteve të gjykatës, Home Office argumentoi gjithashtu se “shqipja është një gjuhë që flitet në Serbi dhe argumentohet se ky është një faktor që do të ndihmonte integrimin e tij”. Avokatët e tij kundërshtuan pretendimet se shqipja ishte njohur si gjuhë zyrtare e përdorur në “administratën provinciale” në Serbi. Ata thanë se ai e kishte braktisur shkollën në Serbi në moshën tetë vjeçare për shkak të bullizmit. Gjykata e lartë konstatoi se ishte “i arsyetuar mjaftueshëm” dhe “plotësisht racionale” që ai duhej të ishte gjykuar si shqipfolës.