Kanë kaluar 20 vjet që kur euro u krijua më 1 janar 1998. Sot, tre të katërtat e njerëzve në eurozonë janë në favor të euros, numri më i madh që nga viti 2004 – me sa duket duke shpërfillur përshtypjen e rritjes së ndjenjës anti-evropiane në shumë vende.
Por krizat financiare të dekadës së kaluar zbuluan defekte në arkitekturën e saj që vendet anëtare ende po përpiqen të adresojnë.
Reforma është e ngadalshme dhe hendeku mes shteteve të pasura dhe të varfra mbetet i madh.
Por a ka arritur qëllimet e saj për të lehtësuar tregtinë brenda BE-së? Ekonomisti Duncan Ëeldon ka folur për Euroneës, duke thënë se në një nivel, euro patjetër ka qenë në sukses.
“Kur kthehem prapa, është e jashtëzakonshme. Ne nuk kemi asnjë shembull të vërtetë në botën moderne të atij numri të vendeve që vijnë së bashku, duke zgjedhur për të ndarë monedhën e tyre, duke zgjedhur të bashkojnë atë nivel të sovranitetit, pra vetë fakti që mbijetoi 20 vjet është në një nivel të jashtëzakonshëm”, tha Weldon.
Por, shtoi ai, kjo nuk ka qenë gjithnjë në një lundrim të qetë.
“Problemet që filluan në 2009-2010, që goditën Greqinë, Italinë, Portugalinë, Irlandën, Spanjën – Eurozona pati shumë, shumë të vështira pesë ose gjashtë vjet.
Ne e pamë atë problem, të cilin e kishte e njëjta politikë monetare, por përshtatja e normave të interesit për Gjermaninë nuk ishin domosdoshmërisht normat e përshtatshme të interesit për Greqinë ose Spanjën”.
Pra, çfarë tjetër?
“Që nga viti 2015, ka pasur një rikthim të vërtetë në rritjen evropiane, rritja për dy vitet e fundit ka qenë e mirë.
Në afat të shkurtër, euroja është jashtë zonës së rrezikut”, tha Ëeldon.
“Gjëja e rëndësishme për t’u kujtuar është se edhe në vendet që kanë pasur kohë të vështira ekonomike – Greqia, Italia, etj. – mbështetja publike për euron mbetet shumë e fortë”.