Konsumatorët e shërbimeve të telefonisë celulare do të përfitojnë nga një sërë rregullash të reja që synojnë mbrojtjen e tyre nga praktikat e pafavorshme të operatorëve, rritjen e transparencës së tarifave dhe garantimin e të drejtave mbi kreditin monetar dhe numrat celularë. Ndryshimet e miratuara nga Autoriteti i Komunikimeve Elektronike dhe Postare parashikojnë vlefshmëri 12-mujore të kartave SIM, afat minimal 180-ditor për kreditin monetar dhe ndalimin e klauzolave që mundësojnë rritjen automatike të tarifave mujore sipas inflacionit apo indekseve të tjera të ndryshueshme.
Bordi i AKEP miratoi sot rregulloren e re për mbrojtjen e konsumatorëve në sektorin e komunikimeve elektronike, duke sjellë ndryshime të rëndësishme në marrëdhëniet ndërmjet operatorëve celularë dhe abonentëve.
Rregullat e reja prekin si përdoruesit me parapagesë, ashtu edhe ata që kanë kontrata mujore me operatorët, me synimin për të kufizuar praktikat që krijojnë kosto shtesë apo pasiguri për konsumatorët.
Nga 1 janari 2027 ndalohet rritja automatike e tarifave sipas inflacionit
Një nga ndërhyrjet më të rëndësishme të AKEP lidhet me kontratat e shërbimeve celulare dhe mënyrën e ndryshimit të tarifave mujore.
Duke filluar nga 1 janari 2027, operatorët nuk do të lejohen të përfshijnë klauzola që parashikojnë rritje automatike të tarifave mujore në përqindje ose sipas indekseve të ndryshueshme, përfshirë Indeksin e Çmimeve të Konsumit (IÇK), në rastet kur vlera konkrete e tarifës së ardhshme nuk është përcaktuar në momentin e lidhjes së kontratës.
Kjo masë synon të mbrojë konsumatorët nga ndryshimet e paparashikueshme të kostos së shërbimit.
Në praktikë, një abonent që lidh kontratë për një paketë mujore duhet të ketë më shumë qartësi mbi detyrimet financiare që merr përsipër dhe të mos përballet me mekanizma automatikë indeksimi, kur tarifa e ardhshme nuk është përcaktuar paraprakisht.
Megjithatë, ndalimi i këtyre klauzolave nuk duhet interpretuar si ndalim i përgjithshëm i çdo ndryshimi të tarifave nga operatorët. Rregulli i ri lidhet konkretisht me mekanizmat automatikë të rritjes të përshkruar në rregullore.
Kartat SIM do të kenë vlefshmëri 12-mujore
Një nga ndryshimet kryesore lidhet me afatin e vlefshmërisë së kartave SIM.
Sipas rregullores së re, kartat SIM do të kenë vlefshmëri prej 12 muajsh, një masë që synon të mbrojë përdoruesit nga humbja e shërbimit për shkak të periudhave të gjata pa aktivitet.
Ky ndryshim është veçanërisht i rëndësishëm për abonentët që nuk e përdorin vazhdimisht telefonin celular, përfshirë qytetarët që jetojnë jashtë vendit dhe e përdorin numrin shqiptar vetëm gjatë vizitave në Shqipëri.
Rregullorja parashikon gjithashtu ruajtjen e numrit celular për të paktën 12 muaj pas çaktivizimit, duke krijuar një periudhë më të gjatë mbrojtjeje për përdoruesit.
Kredia monetare, të paktën 180 ditë vlefshmëri
Ndryshime të rëndësishme parashikohen edhe për përdoruesit me parapagesë.
AKEP përcakton se kredia monetare e hedhur në numrin celular duhet të ketë një afat minimal vlefshmërie prej 180 ditësh.
Kjo do të thotë se konsumatorët do të kenë më shumë kohë për të përdorur vlerën monetare të rimbushur, pa u përballur me afate tepër të shkurtra që mund të çojnë në humbjen e kreditit të papërdorur.
Një tjetër risi është mundësia e rimbushjes së numrit me vlera të ulëta, duke u dhënë përdoruesve më shumë fleksibilitet në administrimin e shpenzimeve të komunikimit.
Masa ka rëndësi veçanërisht për konsumatorët që kryejnë pak telefonata ose që e përdorin telefoninë celulare vetëm për nevoja të kufizuara.
Kredia e papërdorur mund të rimbursohet kur ndryshohet operatori
Rregullorja e re parashikon edhe një të drejtë të rëndësishme për abonentët që vendosin të kalojnë nga një operator celular te një tjetër, duke ruajtur numrin e tyre.
Në rastet e portimit të numrit, konsumatori do të ketë të drejtën të kërkojë rimbursimin e kreditit monetar të papërdorur.
Ky ndryshim synon të shmangë humbjen e shumave që abonentët kanë paguar paraprakisht, por nuk i kanë konsumuar në momentin e ndryshimit të operatorit.
Njëkohësisht, masa mund të lehtësojë lëvizjen e konsumatorëve ndërmjet kompanive celulare, duke reduktuar një nga pengesat financiare që mund t’i mbajë ata të lidhur me operatorin ekzistues.
Më shumë transparencë për çmimet dhe kushtet e kontratave
Përveç ndryshimeve në afatet e vlefshmërisë dhe trajtimin e kreditit, AKEP synon të forcojë transparencën në marrëdhëniet kontraktore ndërmjet operatorëve dhe konsumatorëve.
Rregullorja parashikon kërkesa më të qarta për informacionin mbi tarifat dhe kushtet e shërbimit, në mënyrë që abonentët të jenë më të informuar për kostot dhe të drejtat e tyre.
Kjo ndërhyrje synon të kufizojë paqartësitë në ofertat tregtare dhe të përmirësojë mundësinë e konsumatorëve për të krahasuar shërbimet e kompanive të ndryshme.
Në një treg ku paketat celulare përfshijnë kombinime të ndryshme minutash, interneti dhe shërbimesh shtesë, transparenca e çmimeve është një element i rëndësishëm për konkurrencën dhe mbrojtjen e përdoruesve.
Rregullat e reja nisin të zbatohen nga viti 2027
Sipas vendimmarrjes së AKEP, masat e reja do të zbatohen sipas afateve të përcaktuara në rregullore, duke filluar nga data 1 janar 2027.
Ndryshimet pritet të ndikojnë drejtpërdrejt në mënyrën se si operatorët celularë hartojnë kontratat, administrojnë numrat me parapagesë dhe trajtojnë kreditin monetar të abonentëve.
Për konsumatorët, përfitimet kryesore lidhen me ruajtjen më të gjatë të numrit dhe kreditit, mundësinë për të rikuperuar vlerat monetare të papërdorura dhe mbrojtjen nga klauzolat e indeksimit automatik të tarifave.